ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία με βάση μνημόνιο κατανόησης μεγέθους μίας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου και την θέσπιση ενός πλαισίου για περαιτέρω διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με δύο αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση του θέματος που επικαλείται δημοσίευμα του Axios.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν απαντήσεις επί σειρά σημαντικών θεμάτων εντός των προσεχών 48 ωρών. Τίποτε δεν έχει συμφωνηθεί ακόμη, αλλά οι πηγές δηλώνουν ότι είναι το κοντινότερο σημείο στο οποίο έχουν φθάσει οι πλευρές από την έναρξη του πολέμου.
Το Axios υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα περιλαμβάνει:
- τη δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ για τον πυρηνικό εμπλουτισμό,
- τη συμφωνία των ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις τους και να απελευθερώσουν δισεκατομμύρια «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια,
- και την άρση των περιορισμών σχετικά με τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ
Κατά το δημοσίευμα το μνημόνιο κατανόησης θα αφορά 14 σημεία και για την ώρα προβλέπει τέλος του πολέμου και έναρξη περιόδου 30 ημερών για διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε λεπτομερή συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την άρση κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Οι αξιωματούχοι που επικαλείται η αμερικανική ιστοσελίδα σημείωσαν, επίσης, ότι η απόφαση Τραμπ να πάρει πίσω την «Επιχείρηση Ελευθερία» ήταν αποτέλεσμα αυτής της προόδου στις συνομιλίες.
Να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ ζητά η Κίνα
Νωρίτερα, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι ζήτησε σήμερα τον «πλήρη» τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ιράν να ανοίξουν και πάλι «το συντομότερο δυνατό» το Στενό του Ορμούζ, στη διάρκεια συνομιλιών που είχε στο Πεκίνο με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί.
«Η Κίνα πιστεύει ότι είναι απαραίτητη η πλήρης παύση των εχθροπραξιών, ότι η επανέναρξη της σύγκρουσης δεν θα είναι αποδεκτή και ότι η επιμονή στις διαπραγματεύσεις είναι ιδιαίτερα σημαντική», δήλωσε ο Ουάνγκ Γι σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο του.
Ο Κινέζος υπουργός εκτίμησε εξάλλου ότι «η τρέχουσα περιφερειακή κατάσταση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης από τον πόλεμο στην ειρήνη».
Παράλληλα ο Ουάνγκ κάλεσε «τις εμπλεκόμενες πλευρές» να αποκαταστήσουν άμεσα «την κανονική και ασφαλή διέλευση» από το Στενό του Ορμούζ.
Σε ό,τι αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ο Κινέζος υπουργός σημείωσε ότι «η Κίνα εκτιμά τη δέσμευση του Ιράν να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει το νόμιμο δικαίωμά του στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας».
Από την πλευρά του ο Αραγτσί τόνισε ότι «το Ιράν, όπως ακριβώς επέδειξε δύναμη υπερασπιζόμενο τον εαυτό του και παραμένει πλήρως προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε επίθεση, είναι επίσης σοβαρό και σταθερό στον τομέα της διπλωματίας».
«Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να προστατεύσουμε τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά μας στις διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ο Αραγτσί μετά τη συνάντησή του με τον Ουάνγκ. «Δεχόμαστε μόνο μια δίκαιη και ολοκληρωμένη συμφωνία», πρόσθεσε.
Ωστόσο ο Αραγτσί δεν αναφέρθηκε καθόλου στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί αναστολής του Σχεδίου Ελευθερία – του αμερικανικού σχεδίου συνοδείας εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ—αφού έκανε λόγο για «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Αυτή η επίσκεψη του Αραγτσί στο Πεκίνο είναι το πρώτο του ταξίδι στην Κίνα μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων εναντίον του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, και του πολέμου που ακολούθησε, ο οποίος έχει προκαλέσει ισχυρό ενεργειακό σοκ παγκοσμίως.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε καλέσει την Κίνα να εντείνει τις διπλωματικές της προσπάθειες να πείσει το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμο για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα, μέσω του οποίου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων.
Ο Μπέσεντ είχε προσθέσει ότι κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Τραμπ στην Κίνα, στις 14 και 15 Μαΐου, στη διάρκεια της οποίας θα συναντηθεί με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, οι δύο ηγέτες θα ανταλλάξουν απόψεις για το Ιράν.
