Στην αποδέσμευση κονδυλίων ύψους 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα ταμεία συνοχής προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ουγγαρία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως απόρροια των ταχύτατων μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση του κράτους δικαίου που προώθησε η νέα κυβέρνηση του Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία της χώρας έπειτα από τις εκλογές του Απριλίου, τερματίζοντας τη 16ετή διακυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν.
Επιστροφή στο Erasmus+ και άρση του ακαδημαϊκού αποκλεισμού
Παράλληλα με τη χρηματοδότηση, η Κομισιόν πρότεινε την επανένταξη των Ούγγρων φοιτητών και ερευνητών στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα, όπως το εμβληματικό Erasmus+. Η πρόσβαση είχε ανασταλεί κατά τη θητεία Όρμπαν, λόγω των υποδείξεων για απόπειρα επιβολής πολιτικού ελέγχου στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Το μεταρρυθμιστικό πακέτο του Πέτερ Μαγιάρ
Για να «ξεκλειδώσουν» τα κονδύλια που παρέμεναν «παγωμένα» λόγω φαινομένων διαφθοράς, η Βουδαπέστη προχώρησε σε θεσμικές τομές:
-
Δικαιοσύνη: Θωράκιση της ανεξαρτησίας των δικαστικών αρχών.
-
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση: Διάλυση των πολιτικοποιημένων εποπτικών συμβουλίων στα πανεπιστήμια.
-
Δημόσιο χρήμα: Αναμόρφωση του πλαισίου δημοσίων συμβάσεων για διαφάνεια και αυστηρότερο έλεγχο των κοινοτικών πόρων.
«Η Ουγγαρία έχει πραγματοποιήσει ουσιαστικά βήματα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, αποδεικνύοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις φέρνουν αποτελέσματα», σημείωσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η πορεία αποδέσμευσης των €17 δισεκατομμυρίων
Η πρόοδος αυτή είχε ήδη επιτρέψει την έγκριση €10 δισεκατομμυρίων από το Ταμείο Ανάκαμψης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με την εκταμίευσή τους να τοποθετείται στα τέλη του έτους. Με την επικύρωση και της τελευταίας πρότασης της Επιτροπής από τα κράτη-μέλη, η Ουγγαρία αναμένεται να ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος από τα συνολικά €17 δισ. που είχαν δεσμευτεί επί διακυβέρνησης Όρμπαν.
Η εισροή των κεφαλαίων κρίνεται ζωτική, καθώς ο ουγγρικός προϋπολογισμός πιέζεται από έλλειμμα 7,5% του ΑΕΠ, με την κυβέρνηση να στοχεύει σε υποχώρησή του στο 3% έως το 2030, προετοιμάζοντας το έδαφος για την ενδεχόμενη υιοθέτηση του ευρώ.
Τα εκκρεμή ζητήματα
Παρά τη σημαντική πρόοδο, παραμένουν ορισμένα ανοιχτά μέτωπα:
-
€2,2 δισ. παραμένουν δεσμευμένα λόγω ζητημάτων που αφορούν την ακαδημαϊκή ελευθερία.
-
€500 εκατ. εκκρεμούν έως την οριστική έγκριση του νέου νόμου για την προστασία των παιδιών.
-
Πρόστιμο $1$ εκατ. ευρώ ημερησίως: Συνεχίζει να επιβάλλεται λόγω μη συμμόρφωσης με την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ για το σύστημα ασύλου.
Η κυβέρνηση Μαγιάρ εκτιμά ότι θα διευθετήσει τις εκκρεμότητες αυτές έως το τέλος του έτους, ενώ ετοιμάζεται να υποβάλει πρόταση για την αξιοποίηση αδιάθετων πόρων από το ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας (συνολικού ύψους €150 δισ.), όντας η τελευταία χώρα της ΕΕ που δεν έχει καταθέσει ακόμα σχετικό σχέδιο.
