Σε μια προσπάθεια να ανακουφιστεί το αυξημένο λειτουργικό κόστος των παραγωγικών μονάδων με υψηλή κατανάλωση ενέργειας, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για την τροποποίηση των κανόνων που διέπουν το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Η ρύθμιση κάλυψης αφορά τη χρονική περίοδο 2026-2030 και αποσκοπεί στον περιορισμό των οικονομικών επιβαρύνσεων για τους τομείς που βρίσκονται εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό.
Πώς προκύπτει η ελάφρυνση των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ
Το ευρωπαϊκό σύστημα ETS υποχρεώνει τις καλυπτόμενες επιχειρήσεις να κατέχουν δικαιώματα για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπουν. Επειδή τα δικαιώματα αυτά διαθέτουν συγκεκριμένη αποτίμηση, η δωρεάν παραχώρησή τους περιορίζει άμεσα τις δαπάνες των βιομηχανιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συμβουλίου της ΕΕ, η διάθεση περίπου 88 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών για δωρεάν κατανομή υπολογίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι ισοδυναμεί με εξοικονόμηση κόστους περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η αύξηση της δωρεάν κατανομής έχει προσωρινό χαρακτήρα και αφορά ενεργοβόρες δραστηριότητες που εμπίπτουν στα σχετικά benchmarks θερμότητας και καυσίμων του συστήματος.
Παράλληλα, το Συμβούλιο αποφάσισε να προσθέσει επιπλέον 33 εκατομμύρια δικαιώματα, τα οποία παρέμεναν αδιάθετα έως τώρα, καθώς ορισμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις δεν πληρούσαν τις υφιστάμενες προϋποθέσεις του ETS.
Διευκρινίζεται ότι τα 6 δισ. ευρώ δεν αποτελούν χρηματοδότηση ή επιδότηση που θα καταβληθεί από τα ευρωπαϊκά ταμεία προς τις εταιρείες. Πρόκειται για την εκτιμώμενη μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης που προκύπτει από την παροχή των πρόσθετων δωρεάν αδειών εκπομπής.
Το ανάχωμα στη «διαρροή άνθρακα»
Βασικός στόχος της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας είναι η αντιμετώπιση του κινδύνου της «διαρροής άνθρακα» (carbon leakage). Ο όρος περιγράφει το ενδεχόμενο μεταφοράς της παραγωγικής δραστηριότητας μιας βιομηχανίας σε χώρες εκτός ΕΕ, όπου το κόστος για τις εκπομπές ρύπων είναι χαμηλότερο ή ανύπαρκτο.
Με τη ρύθμιση αυτή, η ΕΕ επιχειρεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας ενεργοβόρου βιομηχανίας, χωρίς να παρεκκλίνει από τη συνολική στρατηγική της για τη μείωση των διοξειδίων του άνθρακα.
Τα επόμενα βήματα μέχρι την τελική νομοθεσία
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε αποτυπώνει την επίσημη θέση του Συμβουλίου της ΕΕ και δεν αποτελεί ακόμη το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Για να οριστικοποιηθούν οι νέοι κανόνες, θα ακολουθήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από τις οποίες θα προκύψει το τελικό κείμενο της οδηγίας.
