Σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας και εσωτερικών τριγμών διεξάγεται η δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απευθύνει άμεση έκκληση προς τους 27 ηγέτες για την κατεπείγουσα ενίσχυση της χώρας του σε πολεμικό υλικό και οικονομικούς πόρους, καθώς το Κίεβο απειλείται με τεράστιο χρηματοδοτικό έλλειμμα δισεκατομμυρίων ευρώ ενόψει του επόμενου έτους.
Φτάνοντας στη βελγική πρωτεύουσα, ο Ουκρανός ηγέτης υπογράμμισε μέσω αναρτήσεων ότι η επίτευξη της ειρήνης απαιτεί αυξημένη ουσιαστική πίεση στη Ρωσία και κοινή δράση για την προστασία ανθρώπινων ζωών.
Την ίδια ώρα, η πολεμική απειλή άγγιξε τα ευρωπαϊκά σύνορα, καθώς πλήγματα από drones σε δύο πλοία εντός ή πλησίον των ρουμανικών χωρικών υδάτων προκάλεσαν έκτακτες διαβουλεύσεις με το ΝΑΤΟ.
Οι αμερικανικοί ελιγμοί και το πλήγμα στη συμμαχική ενότητα
Η ανησυχία των Ευρωπαίων εντείνεται από τις πρόσφατες πρωτοβουλίες του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες ερμηνεύονται ως εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Μόσχας. Η απόφαση της Ουάσιγκτον να επιτρέψει την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ στην αγορά των ΗΠΑ —με στόχο τη συγκράτηση των εγχώριων τιμών— προσφέρει στον Βλαντιμίρ Πούτιν κρίσιμα πρόσθετα έσοδα από ορυκτά καύσιμα για τη χρηματοδότηση του πολέμου.
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλούν οι περιορισμοί στη χρήση του δικτύου Starlink για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, με τον Πρωθυπουργό της Φινλανδίας, Πέτερι Όρπο, να χαρακτηρίζει «ακατανόητη» τη στάση Τραμπ. Ο Όρπο υπενθύμισε ότι οι πραγματικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ βρίσκονται στο ΝΑΤΟ και κάλεσε τον Αμερικανό Πρόεδρο να μην εμπιστεύεται το Κρεμλίνο, αποδίδοντας τις κινήσεις του στην τακτική προσέλκυσης ψηφοφόρων ενόψει των επικείμενων ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών.
Το ακανθώδες ζήτημα των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων
Προκειμένου να καλυφθεί το οικονομικό κενό του Κιέβου, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επανέρχεται η αξιοποίηση των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια, τα οποία φυλάσσονται κυρίως στο αποθετήριο Euroclear στο Βέλγιο.
-
Η στάση Βελγίου: Ο Πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ παραμένει ιδιαίτερα επιφυλακτικός, εκφράζοντας φόβους για σοβαρές νομικές προσφυγές και υποστηρίζοντας ότι τα κεφάλαια αυτά πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
-
Το μέτωπο του Βορρά: Γερμανία, Σουηδία και Φινλανδία πιέζουν για άμεση επανεξέταση του ζητήματος. Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε ότι η Ευρώπη υπερασπίζεται τη δική της πολιτική τάξη και τάχθηκε υπέρ της αύξησης της χρηματοδότησης προς την Ουκρανία.
-
Η αμερικανική πρόταση: Ο Μερτς απέρριψε κατηγορηματικά αμερικανικό σχέδιο που προέβλεπε τη μεταφορά μέρους των ρωσικών στοιχείων σε φορέα ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις, τονίζοντας ότι τα κεφάλαια βρίσκονται στην Ευρώπη και η ΕΕ θα αποφασίσει για αυτά.
-
Νέα αξιολόγηση: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να καταρτίσει άμεσα νέα έκθεση με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας και τις διαθέσιμες επιλογές (δάνεια, επιχορηγήσεις ή χρήση των ρωσικών στοιχείων), με την υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας, Τζέσικα Ρόζενκραντς, να δηλώνει ότι «η αδράνεια δεν αποτελεί επιλογή».
Εσωτερικές διαμάχες για τον προϋπολογισμό και εκλογικοί κίνδυνοι
Η συζήτηση για την Ουκρανία συμπλέκεται με τις αδιέξοδες διαπραγματεύσεις για τον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ των 27. Υπάρχει βαθύ χάσμα ανάμεσα στις «φειδωλές» χώρες (Γερμανία, Σουηδία, Ολλανδία), που ζητούν συγκράτηση δαπανών, και στα κράτη του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης (όπως η Ιταλία και η Ρουμανία), που διεκδικούν περισσότερους πόρους για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τον Δεκέμβριο, η διαδικασία κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στον προεκλογικό κύκλο του επόμενου έτους, όπου η πιθανή άνοδος της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία απειλεί με περικοπές τόσο στη βοήθεια προς το Κίεβο όσο και στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα επιδιώκει να κλείσει το μέτωπο πριν την ανάληψη της προεδρίας από την Ιρλανδία, προειδοποιώντας ότι τυχόν καθυστέρηση θα μεταθέσει τις αποφάσεις στα τέλη του 2027. Για τον λόγο αυτό, οι ηγέτες ανανεώνουν το ραντεβού τους με έκτακτη Σύνοδο Κορυφής τον επόμενο μήνα.