Διεθνή

ΕΕ: Διετής αναβολή έως το 2029 για τον νόμο κατά του μεθανίου


Σε συμβιβασμό για την αναβολή της εφαρμογής του ευρωπαϊκού νόμου κατά του μεθανίου κατέληξαν την περασμένη νύχτα οι 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφασίζοντας να μεταθέσουν την έναρξη ισχύος των σχετικών υποχρεώσεων για το 2029. Η συμφωνία προβλέπει διετή παράταση σε σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα και αποσκοπεί στην παροχή πρόσθετου χρόνου προσαρμογής στις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες που επηρεάζονται από το νέο κανονιστικό πλαίσιο.

Η απόφαση προέκυψε έπειτα από μακρά και δύσκολη διαπραγμάτευση μεταξύ των τριών βασικών ευρωπαϊκών θεσμών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το τελευταίο είχε ζητήσει ακόμη μεγαλύτερη χρονική μετάθεση, προτείνοντας αναβολή τριών ετών, ωστόσο η τελική συμφωνία περιόρισε την παράταση στα δύο χρόνια.

Η εξέλιξη αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην προσπάθειά της να συνδυάσει τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους με τις πραγματικές δυνατότητες προσαρμογής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Από τη μία πλευρά, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να περιορίσουν τις εκπομπές ενός ιδιαίτερα ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου και, από την άλλη, καλούνται να λάβουν υπόψη το κόστος συμμόρφωσης και τις τεχνικές απαιτήσεις που συνεπάγεται η εφαρμογή των νέων κανόνων.

Τι προβλέπει ο συμβιβασμός

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία προβλέπει ότι οι υποχρεώσεις παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης των εκπομπών μεθανίου για τους εισαγωγείς φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και άνθρακα θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2029, αντί της 1ης Ιανουαρίου 2027 που προέβλεπε το αρχικό χρονοδιάγραμμα.

Παράλληλα, μετατίθενται κατά δύο χρόνια και οι απαιτήσεις για την υποβολή στοιχείων σχετικά με την ένταση εκπομπών μεθανίου, τόσο για τους εισαγωγείς όσο και για τους παραγωγούς εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται στις 5 Αυγούστου 2030, αντί για τις 5 Αυγούστου 2028.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει, επίσης, σε αξιολόγηση έως την 1η Ιανουαρίου 2028, προκειμένου να εξετάσει εάν έχουν δημιουργηθεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού. Στο επίκεντρο θα βρεθούν η διαθεσιμότητα επαρκούς αριθμού ανεξάρτητων φορέων επαλήθευσης, η αξιοπιστία των συστημάτων μέτρησης και αναφοράς των εκπομπών, αλλά και οι πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Ενεργειακή ασφάλεια και περιβαλλοντικές δεσμεύσεις

Πίσω από την απόφαση βρίσκεται η αυξανόμενη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την επάρκεια και το κόστος της ενέργειας. Οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, με τις κυβερνήσεις να επιδιώκουν να αποφύγουν πρόσθετα εμπόδια στις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου θα μπορούσε να αυξήσει τις απαιτήσεις συμμόρφωσης για τους διεθνείς προμηθευτές και τους εισαγωγείς, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προσπαθεί να διασφαλίσει σταθερές ενεργειακές ροές και να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές.

Ωστόσο, η αναβολή δεν σημαίνει εγκατάλειψη των περιβαλλοντικών στόχων της ΕΕ. Ο κανονισμός παραμένει σε ισχύ και η συμφωνία αφορά συγκεκριμένες υποχρεώσεις και προθεσμίες εφαρμογής του, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και στις εθνικές αρχές να οργανώσουν τους απαραίτητους μηχανισμούς ελέγχου.

Το μεθάνιο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αέρια που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή, καθώς ευθύνεται για περίπου το 30% της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Παράλληλα, έχει πολύ μεγαλύτερη θερμαντική επίδραση από το διοξείδιο του άνθρακα σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, γεγονός που καθιστά τον περιορισμό των διαρροών του κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός, ο οποίος εγκρίθηκε τον Μάιο του 2024 και τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του ίδιου έτους, εισήγαγε ένα ενιαίο πλαίσιο μέτρησης, αναφοράς και επαλήθευσης των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα. Στόχος του είναι να ενισχύσει τη διαφάνεια όχι μόνο στην ευρωπαϊκή παραγωγή, αλλά και στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τρίτες χώρες.

Η νέα συμφωνία θα πρέπει πλέον να επικυρωθεί επισήμως από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ώστε οι τροποποιήσεις να υιοθετηθούν και να τεθούν σε ισχύ πριν από το τέλος του 2026.

Έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην κλιματική πολιτική και την ενεργειακή πραγματικότητα, μεταθέτοντας χρονικά την εφαρμογή αυστηρών υποχρεώσεων χωρίς να αποσύρει τον στόχο περιορισμού των εκπομπών μεθανίου.

Διαβαστε επισης