Η Δανία αναζητά από σήμερα τη νέα της κυβέρνηση, μία ημέρα μετά τις βουλευτικές εκλογές που έφεραν τους Σοσιαλδημοκράτες της απερχόμενης πρωθυπουργού Μέτε Φρέντερικσεν στην πρώτη θέση, αλλά χωρίς πλειοψηφία εδρών στο κοινοβούλιο, δίνοντας το κλειδί για τις διαπραγματεύσεις στους κεντρώους Μετριοπαθείς.
Ο αριστερός συνασπισμός, στον οποίο συμμετέχουν πέντε κόμματα ανάμεσά τους και οι Σοσιαλδημοκράτες, συγκέντρωσε 84 έδρες, έναντι 77 για τη δεξιά και την άκρα δεξιά.
Οι Μετριοπαθείς του απερχόμενου υπουργού Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν κέρδισαν 14 έδρες και αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Από την πλευρά τους οι Σοσιαλδημοκράτες στο χειρότερο αποτέλεσμά τους από το 1903 συγκέντρωσαν 38 έδρες από τις 179 του κοινοβουλίου.
Η Φρέντερικσεν τώρα εξετάζει τον σχηματισμό μιας αριστερής κυβέρνησης συνασπισμού με τους κεντρώους σε πρώτο πλάνο.
«Η πιο ρεαλιστική λύση είναι να δούμε αν είναι δυνατόν να σχηματιστεί μια κυβέρνηση που να εκπροσωπεί τα κόμματα, από το (αριστερό) κόμμα Alternative της Φραντσίσκα Ρόζενκιλντε και καταλήγει στον (κεντρώο) Λαρς Λόκε Ράσμουσεν», δήλωσε σήμερα το πρωί στη διάρκεια μιας συζήτησης μεταξύ των ηγετών των κομμάτων.
«Η Μέτε Φρέντερικσεν είναι πολύ πιθανό να παραμείνει πρωθυπουργός», δήλωσε στο AFP ο Ρούνε Στούμπαγκερ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο του Όρχους.
«Ωστόσο, αυτό παραμένει αβέβαιο καθώς ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν θα προσπαθήσει επίσης να εξασφαλίσει τη θέση», παρά τους ισχυρισμούς του περί του αντιθέτου, πρόσθεσε.
Σήμερα το πρωί η Φρέντερικσεν παρουσίασε την παραίτησή της στον βασιλιά της Δανίας.
«Μια χαοτική εκλογική αναμέτρηση κατέληξε με πολλούς ηττημένους, λίγους νικητές και έναν μεγάλο νικητή: τον Λαρς Λόκε Ράσμουσεν», συνοψίζει η εφημερίδα Politiken στην πρώτη σελίδα της.
Αυτός ο βετεράνος της δανικής πολιτικής – που έχει διατελέσει δύο φορές πρωθυπουργός - μπορεί να στρέψει την πλειοψηφία προς τα δεξιά ή τα αριστερά, αλλά θα μπορούσε επίσης να επιχειρήσει να σχηματίσει έναν συνασπισμό γύρω από τον εαυτό του, σύμφωνα με τους σχολιαστές.
Μακρά διαδικασία
Οι Δανοί προετοιμάζονται για μακρές συζητήσεις πριν τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης. Το 2022 οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν έξι εβδομάδες.
«Είναι πραγματικά δύσκολο να πει κανείς ποιος θα συμμετέχει στον συνασπισμό», σημείωσε ο Στούμπαγκερ.
Με 12 κόμματα στο κοινοβούλιο το πολιτικό τοπίο είναι κατακερματισμένο, αλλά η Δανία έχει συνηθίσει τις κυβερνήσεις μειοψηφίας.
«Σε ένα βαθμό με αυτόν τον τρόπο λειτουργεί η δανική πολιτική: υπάρχει μια κυβέρνηση μειοψηφίας στο κέντρο η οποία σε κάποια ζητήματα σχηματίζει πλειοψηφία με την αριστερά και σε άλλα με τη δεξιά», εξήγησε ο πανεπιστημιακός.
Ο βασιλιάς θα συναντηθεί το απόγευμα με όλα τα κόμματα που εισήλθαν στο κοινοβούλιο και θα διορίσει έναν «βασιλικό ερευνητή» που θα διεξάγει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων.
Σύμφωνα με τον Στούμπαγκερ, οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν σε οικονομικά ζητήματα, στο θέμα των συντάξεων, στο περιβάλλον και τη μετανάστευση.
Το παραδοσιακό ακροδεξιό κόμμα, το Δανικό Λαϊκό Κόμμα, αύξησε σημαντικά το ποσοστό του, κερδίζοντας το 9,1% των ψήφων και τριπλασιάζοντας τον αριθμό των εδρών του σε σύγκριση με τις τελευταίες εκλογές.
Ωστόσο, τα τρία αντιμεταναστευτικά κόμματα συγκέντρωσαν από κοινού το 17%, ένα ποσοστό που παραμένει σταθερό για τη λαϊκιστική δεξιά στη Δανία τα τελευταία είκοσι χρόνια.
«Εάν οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιηθούν εντός του αριστερού μπλοκ με τους Μετριοπαθείς, τότε θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο περιβαλλοντικό ζήτημα παρά στη μετανάστευση. Όμως εάν, αντίθετα, οι Μετριοπαθείς διαπραγματευτούν με τα δεξιά κόμματα, τότε το κεντρικό ζήτημα θα είναι η μετανάστευση», σημείωσε ο Στούμπαγκερ.
Τα νησιά Φερόε και η Γροιλανδία εκλέγουν από δύο βουλευτές στην Κοπεγχάγη. Τα νησιά Φερόε επανεξέλεξαν τους απερχόμενους βουλευτές, όμως στη Γροιλανδία κέρδισαν οι υποψήφιοι του αριστερού κόμματος και του Naleraq που τάσσονται υπέρ της ταχείας ανεξαρτητοποίησης του νησιού από τη Δανία.
