Διεθνή

Allianz: Οι καταγεγραμμένες ζημιές από ΑΙ είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου


Η ταχύτατη εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στην παγκόσμια οικονομία δημιουργεί ένα νέο και ολοένα πιο σύνθετο πεδίο κινδύνων για τις επιχειρήσεις, με τις ασφαλιστικές ζημιές να αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Αυτό προειδοποιεί η Allianz Commercial, επισημαίνοντας ότι οι μέχρι σήμερα καταγεγραμμένες απαιτήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτυπώνουν την πραγματική έκταση της έκθεσης των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με νέα ανάλυση της ασφαλιστικής εταιρείας, τα περιστατικά και οι δικαστικές διαμάχες που σχετίζονται με τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης αυξάνονται με ταχύ ρυθμό, ενώ οι οικονομικές επιπτώσεις ενδέχεται να αποδειχθούν πολύ μεγαλύτερες από όσες έχουν μέχρι στιγμής καταγραφεί. Η Allianz εκτιμά ότι ορισμένα περιστατικά μπορούν να προκαλέσουν συνολικές ζημιές για τον ασφαλιστικό κλάδο που θα φτάσουν ακόμη και τα 100 εκατ. δολάρια ανά υπόθεση.

Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται πλέον σε ολοένα περισσότερες επιχειρηματικές λειτουργίες, από τη λήψη αποφάσεων και την παραγωγή έως τη διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων, την εξυπηρέτηση πελατών και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Η εξάρτηση από αυτοματοποιημένα συστήματα αυξάνεται, ενώ η πίεση για ταχεία υιοθέτηση της τεχνολογίας περιορίζει συχνά τον χρόνο που διατίθεται για την αξιολόγηση των κινδύνων.

Η βασική ανησυχία της Allianz είναι ότι οι σημερινές ασφαλιστικές απαιτήσεις αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του πραγματικού προβλήματος. Πολλά περιστατικά δεν αναγνωρίζονται ως ζημιές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ άλλα καταγράφονται σε παραδοσιακές κατηγορίες ασφαλιστικής κάλυψης, όπως οι κυβερνοκίνδυνοι, η αστική ευθύνη διοικητικών στελεχών και η ευθύνη προϊόντος.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τις επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι οι επιβεβαιωμένες ασφαλιστικές ζημιές παραμένουν ακόμη σχετικά περιορισμένες.

Περισσότερα από 150% αυξήθηκαν τα περιστατικά μέσα σε δύο χρόνια

Τα στοιχεία που παραθέτει η Allianz, επικαλούμενη την πρωτοβουλία MIT AI Risk Initiative, αποτυπώνουν την ταχύτητα με την οποία διευρύνεται το πεδίο των περιστατικών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Ειδικότερα, τα καταγεγραμμένα περιστατικά αυξήθηκαν από 179 το 2023 σε 307 το 2024 και έφτασαν τα 453 το 2025. Πρόκειται για αύξηση περίπου 153% μέσα σε δύο χρόνια, με την ανοδική πορεία να συνεχίζεται.

Η αύξηση δεν αφορά μόνο τεχνικές αστοχίες ή λανθασμένες απαντήσεις των συστημάτων. Περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, όπως παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας και δικαιωμάτων δημιουργών, διαρροές προσωπικών δεδομένων, διακρίσεις μέσω αλγοριθμικών αποφάσεων, παραπλανητικό περιεχόμενο και περιπτώσεις στις οποίες η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται χωρίς επαρκείς δικλίδες ασφαλείας.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο δικαστικό πεδίο. Στις ΗΠΑ είχαν κατατεθεί έως το τέλος Αυγούστου 2026 συνολικά 22 αγωγές συλλογικής εκπροσώπησης με αντικείμενο κινητές αξίες και υποθέσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ο αριθμός αυτός συγκρίνεται με 16 αγωγές για ολόκληρο το 2025 και μόλις επτά το 2023.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες εμφανίζονται οι διοικήσεις επιχειρήσεων, καθώς αυξάνονται οι νομικοί κίνδυνοι που συνδέονται με την υπερβολική προβολή των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης. Η πρακτική αυτή, γνωστή ως «AI washing», αφορά την παρουσίαση μιας εταιρείας ως περισσότερο προηγμένης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης από όσο πραγματικά είναι, με στόχο να ενισχυθεί η εικόνα της στην αγορά και στους επενδυτές.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι μέτοχοι μπορούν να προσφύγουν δικαστικά εάν θεωρήσουν ότι η διοίκηση προχώρησε σε παραπλανητικές δηλώσεις ή παρέλειψε να αποκαλύψει ουσιώδεις πληροφορίες για τις πραγματικές δυνατότητες και τους κινδύνους των συστημάτων που χρησιμοποιεί η επιχείρηση.

Η Allianz επισημαίνει ότι οι σχετικές υποθέσεις έχουν ήδη αρχίσει να δημιουργούν ασφαλιστικές απαιτήσεις, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλισης ευθύνης διοικητικών στελεχών και διευθυντών (D&O).

Τέσσερις κατηγορίες κινδύνων από την τεχνητή νοημοσύνη

Η ανάλυση της Allianz Commercial διαχωρίζει τους κινδύνους σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, προκειμένου να αποτυπώσει τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προκαλέσει οικονομικές απώλειες.

Η πρώτη αφορά τις άμεσες ζημιές από την τεχνητή νοημοσύνη (Direct AI Loss). Σε αυτή την περίπτωση, το ίδιο το σύστημα αποτελεί την κύρια αιτία της ζημιάς, μέσω μιας λανθασμένης ενέργειας, απόφασης, σύστασης ή αποτελέσματος. Ένα παράδειγμα είναι η παροχή εσφαλμένης συμβουλής από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, η οποία οδηγεί μια επιχείρηση ή έναν πελάτη σε οικονομική απώλεια.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τις ζημιές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη (AI-related Loss). Εδώ, η τεχνολογία αποτελεί σημαντικό παράγοντα, αλλά η ζημιά προκύπτει από ευρύτερα επιχειρηματικά, νομικά, διοικητικά ή ζητήματα φήμης. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, οι αγωγές για παραπλανητική παρουσίαση των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και οι διαμάχες για τη χρήση δεδομένων και πνευματικής ιδιοκτησίας.

Η τρίτη κατηγορία αφορά τις ζημιές που επιταχύνονται από την τεχνητή νοημοσύνη (AI-accelerated Loss). Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες η τεχνολογία δεν δημιουργεί απαραίτητα την αρχική απειλή, αλλά διευκολύνει, ενισχύει ή επιταχύνει κακόβουλες δραστηριότητες. Οι κυβερνοεπιθέσεις, οι απάτες, οι πλαστοπροσωπίες μέσω deepfake και οι εξελιγμένες τεχνικές ηλεκτρονικής εξαπάτησης αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Η τέταρτη κατηγορία αφορά τις ζημιές που προκύπτουν από την εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη (AI-dependency Loss). Σε αυτή την περίπτωση, το αρχικό συμβάν δεν προκαλείται από την τεχνολογία, αλλά η υπερβολική εξάρτηση μιας επιχείρησης από αυτοματοποιημένα συστήματα και η απουσία εναλλακτικών διαδικασιών μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη διάρκεια και το κόστος της ζημιάς.

Η συγκεκριμένη κατηγορία αναδεικνύει ένα κρίσιμο πρόβλημα για τις επιχειρήσεις: όσο περισσότερες λειτουργίες μεταφέρονται σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνει η επίπτωση μιας διακοπής λειτουργίας ή μιας λανθασμένης απόφασης.

Το συστημικό ρίσκο και η κοινή τεχνολογική υποδομή

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της έκθεσης αφορά τον συστημικό χαρακτήρα των κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης. Σε αντίθεση με παλαιότερες τεχνολογικές μεταβολές, η συγκεκριμένη τεχνολογία υιοθετείται σχεδόν ταυτόχρονα σε διαφορετικούς κλάδους και γεωγραφικές περιοχές.

Παράλληλα, πολλά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται σε κοινές τεχνολογικές υποδομές, στα ίδια ή παρόμοια μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, σε κοινά δεδομένα εκπαίδευσης, υπηρεσίες cloud και κέντρα δεδομένων.

Αυτή η συγκέντρωση δημιουργεί τον κίνδυνο ένα τεχνικό ελάττωμα, μια ευπάθεια ή μια διακοπή λειτουργίας να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολλούς κλάδους και επιχειρήσεις ταυτόχρονα.

Με άλλα λόγια, ένα πρόβλημα σε μια κοινή υποδομή δεν περιορίζεται απαραίτητα στην εταιρεία που το αντιμετωπίζει αρχικά. Μπορεί να μεταφερθεί σε ολόκληρες εφοδιαστικές αλυσίδες, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, βιομηχανικές μονάδες και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις ίδιες ψηφιακές υπηρεσίες.

Επιπλέον, η λειτουργία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται σε πιθανολογικά μοντέλα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν έχουν σχεδιαστεί και εκπαιδευτεί σωστά, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστούν τα λάθη. Ένα μικρό ποσοστό αστοχιών μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη οικονομική σημασία όταν ένα σύστημα χρησιμοποιείται από εκατομμύρια χρήστες ή ενσωματώνεται σε κρίσιμες επιχειρηματικές λειτουργίες.

Ζημιές εκατομμυρίων από ελαττωματικά συστήματα και δικαστικές προσφυγές

Η Allianz Commercial παρακολουθεί ήδη ασφαλιστικές απαιτήσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη και έχουν αξία αρκετών εκατομμυρίων ευρώ.

Μεταξύ των περιπτώσεων που αναφέρει περιλαμβάνονται ατυχήματα τα οποία φέρεται να προκλήθηκαν από ελαττωματικά συστήματα ασφαλείας τεχνητής νοημοσύνης σε οχήματα. Πρόκειται για μια κατηγορία κινδύνου με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ενσωμάτωση αυτοματοποιημένων συστημάτων στα οχήματα αυξάνει τις απαιτήσεις για αξιοπιστία, ακρίβεια και αποτελεσματικό έλεγχο της λειτουργίας τους.

Παράλληλα, καταγράφονται δικαστικές προσφυγές μετόχων κατά επιχειρήσεων, στις οποίες διατυπώνονται κατηγορίες για παραπλανητικές ανακοινώσεις σχετικά με τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και για παραλείψεις στην ενημέρωση της επενδυτικής κοινότητας.

Σύμφωνα με την Allianz, τέτοιες υποθέσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνολικές ζημιές για την ασφαλιστική βιομηχανία της τάξης των 100 εκατ. δολαρίων ανά περίπτωση.

Το πρόβλημα περιπλέκεται από το γεγονός ότι δεν είναι πάντοτε εύκολο να αποδειχθεί εάν ένα περιστατικό προκλήθηκε άμεσα από την τεχνητή νοημοσύνη ή εάν η τεχνολογία συνέβαλε έμμεσα στην εξέλιξή του. Έτσι, οι σχετικές ζημιές μπορεί να καταγράφονται σε διαφορετικές ασφαλιστικές κατηγορίες, χωρίς να εμφανίζεται ξεχωριστά η συμμετοχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Η τεχνητή νοημοσύνη ανεβαίνει στη δεύτερη θέση των επιχειρηματικών κινδύνων

Η αυξανόμενη ανησυχία αποτυπώνεται και στο Allianz Risk Barometer 2026, την ετήσια έρευνα της εταιρείας για τους σημαντικότερους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις διεθνώς.

Η τεχνητή νοημοσύνη ανέβηκε από τη 10η θέση το 2025 στη δεύτερη θέση το 2026, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ όλων των κατηγοριών κινδύνου.

Η μεταβολή αυτή δείχνει ότι οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζουν πλέον την τεχνητή νοημοσύνη αποκλειστικά ως εργαλείο παραγωγικότητας και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, αλλά και ως παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργική τους συνέχεια, τη νομική τους θέση, την οικονομική τους κατάσταση και τη φήμη τους.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η απόσταση μεταξύ της αντίληψης του κινδύνου και των μέχρι σήμερα επιβεβαιωμένων ασφαλιστικών ζημιών. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία απαιτήσεων, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα κατατασσόταν ακόμη μεταξύ των 20 σημαντικότερων αιτιών ζημιών για τους εμπορικούς ασφαλιστές.

Η Allianz θεωρεί ότι αυτή η εικόνα είναι παραπλανητική, καθώς πολλές επιπτώσεις εμφανίζονται με καθυστέρηση, ενώ η συμμετοχή της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι πάντοτε δυνατό να εντοπιστεί και να απομονωθεί.

Η άλλη πλευρά: Μπορεί να περιορίσει το κόστος των κυβερνοεπιθέσεων

Παρά τους κινδύνους, η Allianz δεν αντιμετωπίζει την τεχνητή νοημοσύνη αποκλειστικά ως απειλή. Αντίθετα, επισημαίνει ότι η σωστή αξιοποίησή της μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις ζημιές από υφιστάμενους επιχειρηματικούς κινδύνους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι κυβερνοεπιθέσεις τύπου ransomware. Σύμφωνα με την ανάλυση της εταιρείας, το κόστος μιας επίθεσης που οδηγεί σε κλοπή δεδομένων και κρυπτογράφηση συστημάτων μπορεί να είναι έως και 1.000 φορές υψηλότερο από το κόστος ενός περιστατικού που εντοπίζεται και περιορίζεται εγκαίρως.

Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να συμβάλουν στον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών, στην πρόβλεψη βλαβών σε εξοπλισμό, στην παρακολούθηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και στον εντοπισμό πιθανών παραβιάσεων κανονιστικών υποχρεώσεων.

Η δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης μιας απειλής μπορεί να αποτρέψει την επέκταση ενός περιστατικού και να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις του.

Για τον λόγο αυτό, η ασφαλιστική εταιρεία υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφείς κανόνες διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης, συγκεκριμένη κατανομή ευθυνών, ανθρώπινη εποπτεία και εναλλακτικές διαδικασίες σε περίπτωση αποτυχίας των αυτοματοποιημένων συστημάτων.

Η προειδοποίηση της Allianz καταλήγει σε ένα βασικό συμπέρασμα: η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης προηγείται της πλήρους κατανόησης των κινδύνων που τη συνοδεύουν. Οι ασφαλιστικές απαιτήσεις ενδέχεται να αυξηθούν καθώς θα γίνονται περισσότερο ορατές οι οικονομικές, νομικές και λειτουργικές συνέπειες της χρήσης της.

Για τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο πόσο γρήγορα μπορούν να υιοθετήσουν την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και κατά πόσο μπορούν να ελέγξουν τις επιπτώσεις της όταν τα συστήματα αποτυγχάνουν, παράγουν λανθασμένα αποτελέσματα ή χρησιμοποιούνται για κακόβουλους σκοπούς.

Διαβαστε επισης