Σε λειτουργία βρίσκεται η νέα ψηφιακή πλατφόρμα της Υπηρεσίας του Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου (ΥΔΙΑ) του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία αξιοποιεί εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης. Μέσω του συστήματος αυτού, ερευνητές, μελετητές της διπλωματίας και πολίτες αποκτούν πρόσβαση σε περίπου 35,6 εκατομμύρια ψηφιοποιημένες σελίδες.
Το υλικό καλύπτει ένα τεράστιο χρονικό φάσμα από την Ελληνική Επανάσταση έως και το 2010, περιλαμβάνοντας αρχεία της Κεντρικής Υπηρεσίας, διπλωματικών αρχών του εξωτερικού, καθώς και Ειδικές Αρχειακές Ενότητες. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει στους χρήστες να εντοπίζουν όχι απλώς το θέμα, το έτος, τον φάκελο και τον υποφάκελο ενός εγγράφου, αλλά λεπτομέρειες από το ίδιο του το περιεχόμενο.
Διαδικασία αναζήτησης και τρόπος πρόσβασης
Η πλοήγηση και η μελέτη πραγματοποιούνται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας arxeio.mfa.gr.
-
Χωρίς εγγραφή: Κάθε πολίτης μπορεί ελεύθερα να συμβουλεύεται τους καταλόγους του αποδεσμευμένου αρχειακού υλικού.
-
Με εγγραφή: Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δημιουργήσουν λογαριασμό, να κάνουν αναζήτηση με λέξεις-κλειδιά και να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση για άδεια πρόσβασης στα αποχαρακτηρισμένα αρχεία.
Μετά την έγκριση, παρέχεται η δυνατότητα αποθήκευσης ψηφιακών αντιγράφων απευθείας στον προσωπικό λογαριασμό του χρήστη, ενώ διατηρείται παράλληλα η επιλογή μελέτης στο φυσικό αναγνωστήριο της Υπηρεσίας.
Ιστορικά τεκμήρια και οι απαρχές της ελληνικής διπλωματίας
Η πλατφόρμα λειτουργεί ως κομβικό εργαλείο τεκμηρίωσης της Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής. Στα αρχεία αυτά περιλαμβάνονται ιστορικά ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας, όπως ένα από τα πρώτα έγγραφα που αφορούν τη σύσταση του υπουργείου Εξωτερικών στα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση.
Υπενθυμίζεται ότι η θέση του Υπουργού Εξωτερικών θεσπίστηκε αρχικά με το Σύνταγμα της Επιδαύρου το 1822, με πρώτο επικεφαλής τον Φαναριώτη Θεόδωρο Νέγρη, ο οποίος τον Μάιο του ίδιου έτους κάλεσε τους ξένους διπλωματικούς αντιπροσώπους να διαπιστευθούν στην ελληνική διοίκηση (ενώ ο επίσημος τίτλος καθιερώθηκε το 1844).
Όπως είχε τονίσει ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, η ανάδειξη αυτής της μνήμης αποτελεί «τον δρόμο του μέλλοντός μας».
Χρηματοδότηση και υλοποίηση του έργου
Το τιτάνιο έργο της ψηφιοποίησης εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU. Στο εγχείρημα συνεργάστηκε η Κοινωνία της Πληροφορίας, με ανάδοχο την Ένωση Εταιρειών ΟΤΕ και QUALITY AND RELIABILITY Α.Ε.