Μέσα στις επίσημες τελετές, τα αυστηρά πρωτόκολλα και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, μία σύντομη βόλτα σε έναν κήπο πίσω από τα τείχη του Πεκίνου αποκάλυψε ίσως περισσότερα για τη σχέση των δύο ηγετών από όσα ειπώθηκαν στις επίσημες συνομιλίες.
Ο Σι Τζινπίνγκ, σε μία σπάνια χαλαρή στιγμή που καταγράφηκε από αμερικανικά τηλεοπτικά συνεργεία, ξενάγησε τον Ντόναλντ Τραμπ στο Ζονγκνανχάι, το απομονωμένο κυβερνητικό συγκρότημα όπου κατοικεί και εργάζεται η κινεζική ηγεσία, λίγα μέτρα από την Απαγορευμένη Πόλη.
Οι δύο άνδρες περπατούσαν δίπλα δίπλα, συνομιλώντας μέσω μεταφραστών, σε ένα σκηνικό προσεκτικά ελεγχόμενο αλλά ταυτόχρονα ασυνήθιστα προσωπικό για τα κινεζικά δεδομένα.
Κάποια στιγμή, ο Σι άπλωσε το χέρι του για να καθοδηγήσει τον Τραμπ μέσα από μια καμάρα, επισημαίνοντάς του ένα σκαλοπάτι ώστε να μην σκοντάψει, μια μικρή κίνηση που στην κινεζική πολιτική κουλτούρα μεταφράζεται ως ένδειξη οικοδεσπότη, αλλά και διακριτικής επιτήρησης του χώρου.
Η πιο αποκαλυπτική στιγμή ήρθε όταν ο Τραμπ ρώτησε τον Κινέζο ηγέτη αν συνηθίζει να φέρνει ξένους ηγέτες στο συγκεκριμένο συγκρότημα.
Ο Σι χαμογέλασε και απάντησε: «Πολύ σπάνια».
Και αμέσως μετά πρόσθεσε σχεδόν συνωμοτικά: «Για παράδειγμα, ο Πούτιν έχει έρθει εδώ».
Η αναφορά στον Βλαντίμιρ Πούτιν μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Ο Ρώσος πρόεδρος αποτελεί τον στενότερο γεωπολιτικό εταίρο του Πεκίνου, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφραστεί με θαυμασμό για εκείνον.
Στην ουσία, ο Σι φάνηκε να χρησιμοποιεί τον Πούτιν ως εργαλείο προσωπικής διπλωματίας: ένα διακριτικό μήνυμα ότι ο Τραμπ ανήκει σε έναν πολύ περιορισμένο κύκλο ηγετών που αποκτούν πρόσβαση στον εσωτερικό κόσμο της κινεζικής εξουσίας.
Για την κινεζική ηγεσία, το Ζονγκνανχάι δεν είναι απλώς κυβερνητικό συγκρότημα. Είναι σύμβολο κλειστής ισχύος, συνέχειας και πολιτικού ελέγχου. Η πρόσβαση εκεί αποτελεί από μόνη της πολιτικό μήνυμα.
Οι συμβολισμοί των δέντρων και η προσωπική χημεία
Κατά τη διάρκεια της βόλτας, ο Σι έδειξε στον Τραμπ ένα δέντρο ηλικίας άνω των 100 ετών, εξηγώντας ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για δύο δέντρα που ενώθηκαν με τον χρόνο και έγιναν ένα.
Η παρατήρηση ερμηνεύτηκε από αναλυτές ως έμμεση αναφορά στη διαρκή κινεζική επιδίωξη για «συνύπαρξη» και συνεργασία ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, παρά τον στρατηγικό ανταγωνισμό.
Ο Κινέζος πρόεδρος, γνωστός για την έμφαση που δίνει στην ιστορική συνέχεια και στους συμβολισμούς, συνέχισε να επισημαίνει αρχαία δέντρα και σημεία του κήπου, ενώ ο Τραμπ εμφανιζόταν πιο αυθόρμητος και εξωστρεφής.
Στο τέλος της διαδρομής, ο Αμερικανός πρόεδρος κοίταξε γύρω του και σχολίασε χαμογελώντας: «Θα μπορούσα να το συνηθίσω αυτό».
Ήταν μία από τις ελάχιστες πραγματικά αυθόρμητες στιγμές μιας συνόδου κορυφής που είχε σχεδιαστεί μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας και ταυτόχρονα μια μικρή υπενθύμιση ότι στις διεθνείς σχέσεις, οι συμβολισμοί συχνά λένε περισσότερα από τα επίσημα ανακοινωθέντα.