Σαφή μηνύματα προς «εχθρούς και φίλους» εξέπεμψε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, εστιάζοντας στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στα ζητήματα που ανακύπτουν για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Ηταν μία κίνηση διεθνοποίησης του ζητήματος που έχει δημιουργηθεί με υπαιτιότητα της Αγκυρας και προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας, με αμφισβήτηση των κυβερνητικών χειρισμών στα θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Ο κ. Μητσοτάκης δεν αρκέστηκε να παραθέσει τις ελληνικές απόψεις. Παρουσίασε έναν χάρτη της ανατολικής Μεσογείου, στον οποίο σκιαγραφείται η χάραξη του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου. Προς επίρρωση αυτού, επισήμανε ότι
- «η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές»
- «έχουν προσπαθήσει να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, ωσάν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους».
«Αυτό είναι παράλογο», είπε ο πρωθυπουργός. «Δεν υπάρχει προηγούμενο. Να το επαναλάβω: δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι «η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη»
Επισημαίνοντας την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, είπε ότι «δεν μπορεί να εφαρμόζεται με επιλεκτικό τρόπο» και ότι «οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσές μας δεν μπορούν να αναδιατυπωθούν ώστε να εξυπηρετήσουν τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών».
Προειδοποίησε ακόμα ότι «χωρίς σεβασμό στους κοινούς κανόνες, “η θάλασσά μας” (Mare Nostrum) κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ζούγκλα ανταγωνιστικών διεκδικήσεων και ιδιοτελών ρυθμίσεων».
Οπως επισήμανε, είναι εξάλλου σαφές και για την περίπτωση του τουρκολιβυκού μνημονίου πως «τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Οι σχετικές διατάξεις αντανακλούν εθιμικό δίκαιο που είναι δεσμευτικό για όλα τα κράτη.
- «Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να υπερισχύει του Διεθνούς Δικαίου», τόνισε ο πρωθυπουργός
Κατά συνέπεια, όπως τόνισε, η πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης «δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία».
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, για το οποίο η Αγκυρα εγείρει αντιδράσεις απαιτώντας ενημέρωση..
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις να αποτελέσουν εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής», συμπλήρωσε ο κ. Μητσοτάκης και εξήγησε ότι «ακριβώς γι’ αυτό έχει σημασία η θαλάσσια ασφάλεια».
«Δεν μπορούμε να μιλάμε σε αυτή την αίθουσα για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των εθνών, ενώ επιτρέπουμε σε άλλους να εμποδίζουν την οικοδόμηση αυτών των γεφυρών», τόνισε προς τη διεθνή κοινότητα. «Ούτε μπορεί μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου κράτους».