Η νέα παρέμβαση της Τουρκίας-μέσω ανακοίνωσης του υπουργείο Αμυνας- στο mega project του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου, με την οποία ζητάει… ενημέρωση και συντονισμό με Αθήνα και Λευκωσία προκειμένου να δώσει το «οκ», δεν είναι απλώς μια «διπλωματική» κίνηση, αλλά μια ενέργεια με στρατηγικό περιεχόμενο.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο project όχι ως ένα αμιγώς τεχνικό ή ενεργειακό εγχείρημα, αλλά μέσα από ένα σαφές γεωπολιτικό πρίσμα. Επιχειρεί, ουσιαστικά, να μετατρέψει ένα ζήτημα τεχνικής υλοποίησης σε θέμα πολιτικής και κυριαρχικής συναίνεσης, διεκδικώντας λόγο και ρόλο σε μια θαλάσσια περιοχή όπου η Ελλάδα θεωρεί ότι ασκεί τα δικαιώματά της. Και δεν διστάζει μάλιστα να… απειλήσει Αθήνα και Λευκωσία-μέσω της ανακοίνωσης του τουρκικό ΥΠΑΜ- τονίζοντας ότι δεν επιτρέψει την πόντιση του καλωδίου, χωρίς πριν να έχει συναινέσει.
Πίσω από αυτή τη στάση βρίσκονται δύο βασικές παράμετροι.
Η πρώτη αφορά τη διάσταση των θαλάσσιων δικαιωμάτων. Η πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου δεν αποτελεί μια απλή τεχνική διαδικασία που ξεκινά και ολοκληρώνεται με την τοποθέτησή του στον βυθό. Προηγούνται έρευνες και χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα, τεχνικές μελέτες, καθορισμός της διαδρομής και παρουσία ερευνητικών και τεχνικών πλοίων, πριν ξεκινήσουν οι εργασίες πόντισης.
Όλες αυτές οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται στη θάλασσα και, ως εκ τούτου, συνδέονται άμεσα με το ευρύτερο ζήτημα των θαλάσσιων δικαιωμάτων. Εκεί ακριβώς επιχειρεί η Άγκυρα να εισαγάγει τη δική της ερμηνεία, επιδιώκοντας να συνδέσει την υλοποίηση του έργου με προηγούμενη τουρκική συναίνεση ή συνεννόηση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε συνέπειες πολύ πέρα από το συγκεκριμένο project. Εάν γινόταν στην πράξη αποδεκτό ότι δραστηριότητες αυτού του τύπου απαιτούν προηγούμενη τουρκική συνεννόηση, θα δημιουργούνταν ένα προηγούμενο για την τουρκική εμπλοκή σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Αθήνα θεωρεί ότι έχει δικαιώματα να ασκεί χωρίς τέτοιους περιορισμούς.
Η δεύτερη παράμετρος είναι η γεωενεργειακή διάσταση του project, η οποία αφορά ευθέως τους περιφερειακούς συσχετισμούς στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενίσχυση Αθήνας και Λευκωσίας. Η Τουρκία προφανώς, δεν θέλει να μείνει πίσω στο ενεργειακό παιχνίδι και να δει τους άμεσους ανταγωνιστές της στην Ανατολική Μεσόγειο να ενισχύονται.
Η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΑΜ
Το τουρκικό ΥΠΑΜ αναφέρει στην ανακοίνωσή του ότι «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, οποιαδήποτε δραστηριότητα τοποθέτησης καλωδίων ή αγωγών ή επιστημονικής έρευνας πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας, ως παράκτιο κράτος», ανέφερε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείο Άμυνας, αρχιπλοίαρχος Ζεκί Ακτούρκ και προσέθεσε ότι η Τουρκία «στο πλαίσιο των δικαιωμάτων και των αρμοδιοτήτων της ως παράκτιου κράτους στην υφαλοκρηπίδα […] δεν θα επιτρέψει καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας».