Με αντι-NAVTEX απάντησε η Αθήνα στην Τουρκία για τις γεωφυσικές έρευνες που προγραμματίζει το ερευνητικό πλοίο KOBI RUEGG στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας ευθέως την αρμοδιότητα του τουρκικού σταθμού της Αττάλειας να εκδίδει αναγγελίες για τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των συντεταγμένων που περιλαμβάνονται στην τουρκική NAVTEX βρίσκεται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η ελληνική αντι-NAVTEX εκδόθηκε αργά το βράδυ της Τρίτης, 20 Οκτωβρίου, από τον υδρογραφικό σταθμό Ηρακλείου, σε απάντηση στην τουρκική αναγγελία FA41-1032/26, με την οποία γνωστοποιήθηκαν γεωφυσικές έρευνες από το πλοίο S/V KOBI RUEGG. Η τουρκική NAVTEX προβλέπει την έναρξη των εργασιών από τις 21 Οκτωβρίου, χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία ολοκλήρωσης.
Στην ελληνική αναγγελία υπογραμμίζεται ότι οι περισσότερες από τις συντεταγμένες που ορίζουν τις διαδρομές των ερευνών, και ειδικότερα εκείνες που παρατίθενται στο σχετικό μήνυμα, βρίσκονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή καθορίζεται από το διεθνές δίκαιο και τον Ν. 4001/2011.
Η ελληνική απάντηση στην τουρκική NAVTEX
Η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «μη εξουσιοδοτημένος σταθμός εξέπεμψε το μήνυμα NAVTEX FA41-1032/26», το οποίο αφορά γεωφυσικές έρευνες από το S/V KOBI RUEGG, με αριθμό MMSI 31100683 και αριθμό IMO 9713753.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του σταθμού NAVTEX Ηρακλείου, ο οποίος έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης των σχετικών αναγγελιών στην περιοχή εξυπηρέτησής του.
Με βάση τα παραπάνω, η ελληνική αναγγελία χαρακτηρίζει την τουρκική NAVTEX άκυρη και ανίσχυρη, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της έκδοσής της από τον σταθμό της Αττάλειας.
Πού σχεδιάζονται οι τουρκικές έρευνες
Η τουρκική NAVTEX αφορά γεωφυσικές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Ρόδου, ανατολικά της Κρήτης και δυτικά της Κύπρου. Σύμφωνα με την αναγγελία της Άγκυρας, το KOBI RUEGG πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα East to Med Data Corridor (EMC).
Οι διαδρομές των ερευνών καθορίζονται από συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες, ενώ η τουρκική αναγγελία ορίζει ζώνη πλάτους 10 ναυτικών μιλίων, δηλαδή 5 ναυτικών μιλίων εκατέρωθεν των γραμμών που συνδέουν τα σημεία των εργασιών.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι δραστηριότητες έχουν εγκριθεί και συντονιστεί από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και τις εντάσσει στη δική της αντίληψη για την υφαλοκρηπίδα και την αρμοδιότητα έκδοσης ναυτιλιακών αναγγελιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, απορρίπτει την αρμοδιότητα της τουρκικής υπηρεσίας για τις συγκεκριμένες περιοχές και επικαλείται το διεθνές δίκαιο και την ελληνική νομοθεσία. Η ανταλλαγή των NAVTEX επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφωνία των δύο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα έρευνας στην περιοχή.
Στο φόντο η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου
Η νέα αντιπαράθεση εκδηλώνεται λίγες ώρες μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης, εξέλιξη που προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα έντασης στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
Το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης Τουρκίας – Λιβύης αποτελεί σταθερό σημείο διαφωνίας, καθώς η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομική του βάση και υποστηρίζει ότι παραβλέπει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης χαρακτηρίσει τη συμφωνία άκυρη και ανίσχυρη, σύμφωνα με τις σχετικές τοποθετήσεις της.
Οι τελευταίες εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς στην Ανατολική Μεσόγειο προωθούνται ενεργειακά έργα, σχέδια ηλεκτρικών διασυνδέσεων και έρευνες υδρογονανθράκων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector, αλλά και ο σχεδιασμός ερευνών νότια της Κρήτης, στον οποίο συμμετέχει η αμερικανική Chevron.
Η αντι-NAVTEX της Αθήνας συνιστά επίσημη αμφισβήτηση της τουρκικής αναγγελίας και επαναδιατύπωση των ελληνικών θέσεων για την υφαλοκρηπίδα. Το επόμενο διάστημα, το ενδιαφέρον στρέφεται στην εξέλιξη των ερευνών που έχει αναγγείλει η Άγκυρα και στις κινήσεις των δύο πλευρών σε μια περιοχή όπου οι ενεργειακοί σχεδιασμοί συνδέονται άμεσα με τις ευρύτερες διαφωνίες για τα θαλάσσια δικαιώματα.
