Με Άποψη

Περιβαλλοντικό έγκλημα στην Ελευσίνα


Το μέλλον της Ελευσίνας ως βιώσιμης πόλης - της μοναδικής μάλιστα μαζι με την Αθήνα που διαθέτει αρχαία μνημεία εντός του αστικού ιστού- υποθηκεύει η απόφαση του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας να παραχωρήσει σε ιδιωτική εταιρεία χώρο σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του παραλιακού μετώπου, στη θέση «Κρόνος».

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΣΑΜΠΑΝΗ

Διεκδικήσεις της τοπικής κοινωνίας επί σειρά ετών για ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα και προστασία του περιβάλλοντος τίθενται εν αμφιβόλω από μια απόφαση για την παραχώρηση ενός εξαιρετικά σημαντικού χώρου στο παραλιακό μέτωπο σε μια ιδιωτική εταιρεία, για οχληρές δραστηριότητες, όπως η παραλαβή και μεταφόρτωση αποβλήτων.

Μάλιστα, η απόφαση του ΟΛΕ για την παραχώρηση ελήφθη τη στιγμή που είναι γνωστό ότι εκκρεμεί αίτηση του Δήμου για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με σκοπό την ανάπλαση του «Κρόνου».

Η τοπική κοινωνία της Ελευσίνας ζητά άμεσα μια απάντηση. Οχι μόνο από τη Συμβούλιο της Επικρατείας που θα εξετάσει το θέμα, αλλά και από κάθε υπεύθυνο παράγοντα, μεταξύ των οποίων και τα αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης, που έχουν κατ’ επανάληψη αναλάβει δεσμεύσεις για βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης:

Είναι, τελικά, η Ελευσίνα μια πόλη που θα αναπτυχθεί προς όφελος των κατοίκων της, ή υπάρχει σχέδιο παράδοσής της σε επιχειρηματικά συμφέροντα, με την προστασία του περιβάλλοντος να φαλκιδεύεται;

Πώς φτάσαμε, όμως, σε αυτό το σημείο; Η απάντηση κρύβεται πίσω από κλειστές πόρτες και μεθοδεύσεις που αγνοούν προκλητικά τη βούληση των πολιτών. Στις 16 Οκτωβρίου 2026,σε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Λ.Ε. Α.Ε., εγκρίθηκε μια απόφαση-σταθμός για την υποβάθμιση του παραλιακού μετώπου.

Με συνοπτικές διαδικασίες, αποφασίστηκε η παραχώρηση έκτασης 9.764 τετραγωνικών μέτρων της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα στην εταιρεία HELLENIC ENVIRONMENTAL CENTER S.A. (HEC), η οποία δραστηριοποιείται στη διαχείριση και επεξεργασία πετρελαιοειδών καταλοίπων. Η παραχώρηση αυτή έχει διάρκεια τριών ετών (από 01-11-2026 έως 31-10-2029) έναντι τιμήματος που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αντισταθμίσει την περιβαλλοντική και κοινωνική ζημιά για τον τόπο.

Το πιο εξοργιστικό στην όλη υπόθεση είναι ο εμπαιγμός. Ενώ το θέμα εισήχθη στην ημερήσια διάταξη αποκλειστικά ως αίτημα για «στάθμευση των οχημάτων» (βυτιοφόρων) της εταιρείας, το τελικό κείμενο της απόφασης έκρυβε δυσάρεστες εκπλήξεις. Στον Όρο 5 της παραχώρησης, ο Ο.Λ.Ε. παραχώρησε στη HEC «χρονικά καθορισμένο δικαίωμα ελλιμενισμού των σκαφών της». Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι η ίδια η Τεχνική Υπηρεσία του Οργανισμού στην έγγραφη εισήγησή της είχε διατυπώσει τη ρητή επιφύλαξη πως «η πρόσδεση και ο ελλιμενισμός πλωτών μέσων δεν εγκρίνονται με την παρούσα τεχνική εισήγηση».

Πρόκειται, με άλλα λόγια, για την κερκόπορτα ώστε ο χώρος να μετατραπεί σε βάση εξυπηρέτησης για την παραλαβή και μεταφόρτωση πετρελαιοειδών καταλοίπων.

Η αλαζονεία της απόφασης γίνεται ακόμη πιο προκλητική αν αναλογιστεί κανείς ποιες φωνές αγνοήθηκαν. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.Λ.Ε. γύρισε επιδεικτικά την πλάτη σε τρεις ομόφωνες αρνητικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου Ελευσίνας (381/2025, 52/2026, 295/2026), καθώς και στο κατεπείγον έγγραφο διαμαρτυρίας του Δήμου.

Αγνοήθηκε, επίσης, το αίτημα αναβολής που κατέθεσε η εκπρόσωπος των εργαζομένων του Λιμένα Αναστασία Τόσκα, η οποία μάλιστα αποχώρησε από τη συνεδρίαση καταγγέλλοντας τη συνοπτική διαδικασία. Αντιπρόσωποι του Δήμου και απλοί δημότες της Ελευσίνας που παραβρέθηκαν στην αρχή της συνεδρίασης για να εκφράσουν την αντίθεσή τους αγνοήθηκαν προκλητικά.

Η παραχώρηση αποτελεί ένα μνημείο αντιφάσεων σε σχέση με τον ευρύτερο σχεδιασμό της πόλης. Η επίμαχη έκταση εφάπτεται στο εμβληματικό βιομηχανικό κτίριο του «Κρόνου», το οποίο ο Δήμος Ελευσίνας απέκτησε μόλις τον Σεπτέμβριο του 2023, με ειδική χρηματοδότηση 3 εκατ. ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών, προκειμένου να το μετατρέψει σε κοιτίδα πολιτιστικών δραστηριοτήτων. 
Πώς νοείται, λοιπόν, από τη μία πλευρά η Πολιτεία να επενδύει στην πολιτιστική ανάδειξη της Ελευσίνας και, από την άλλη, ένας κρατικός οργανισμός (Ο.Λ.Ε.) να εγκαθιστά δραστηριότητες μεταφοράς αποβλήτων ακριβώς δίπλα;

Είναι χαρακτηριστικό πως το ίδιο το Δ.Σ. του Ο.Λ.Ε., στον Όρο 20 (και 23) της απόφασής του, ομολογεί κυνικά ότι γνωρίζει για την εκκρεμή αίτηση του Δήμου για χρηματοδότηση της ανάπλασης του «Κρόνου» από ευρωπαϊκούς πόρους, αλλά παρόλα αυτά επιλέγει να δεσμεύσει την περιοχή. 
  Μια περιοχή που εφάπτεται στον παραλιακό δρόμο της πόλης, ο οποίος εντάσσεται στο έργο ανάπλασης Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, μια παρακαταθήκη από τη θητεία της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης.

  • Ακόμα και το ίδιο το Master Plan του Ο.Λ.Ε. προέβλεπε για τη συγκεκριμένη θέση «Συνεδριακό χώρο – Ξενοδοχείο» και όχι τον σταθμό μεταφόρτωσης αποβλήτων!

Ευτυχώς, η τοπική κοινωνία δεν μένει με σταυρωμένα τα χέρια. Η σύγκρουση για τον «Κρόνο» περνάει πλέον σε νομική φάση. Στις 11 Νοεμβρίου 2026, η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε να προσβάλει την απόφαση του Ο.Λ.Ε. στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), καταθέτοντας αίτηση ακύρωσης. 

Το θέμα αυτό ήταν κυρίαρχο και σε προηγούμενες συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, όπου όλες οι παρατάξεις, συστρατεύτηκαν για να προστατεύσουν την πόλη, αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα των στιγμών,

Η Ελευσίνα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και όλοι οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Η ευρύτερη περιοχή έχει από δεκαετίες παραδοθεί σε κάθε είδους επιχειρηματικές χρήσεις, πολλές εκ των οποίων με υψηλή περιβαλλοντική όχληση. Η Ελευσίνα έχει όλες τις προϋποθέσεις να αναπτυχθεί με τρόπο ώστε οι επιχειρηματικές δραστηριότητες να μην «πνίγουν» τους κατοίκους, να μην καταστρέφουν το περιβάλλον και να μη θέτουν σε κίνδυνο μοναδικούς θησαυρούς της αρχαίας μας κληρονομιάς.

Όλοι, από την κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση ώς τον τελευταίο κάτοικο της πόλης, οφείλουν να εργασθούν για να αποτραπεί οποιοδήποτε σχέδιο απειλεί τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης.

*Πρώην γ.γ. Δήμου Ελευσίνας

 

Διαβαστε επισης