Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έστω και με τους αστερίσκους που συνοδεύουν αυτή την εξέλιξη, αποτελεί μια προσωρινή ηλιαχτίδα αισιοδοξίας για το διεθνές εμπόριο, τη ναυτιλία και την πετρελαϊκή αγορά. Λίγοι, ωστόσο, είναι εκείνοι που ποντάρουν στον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος φαντάζει ακόμα ως μακρινός στόχος και ελάχιστοι είναι αυτοί που προσμένουν επιστροφή στην κανονικότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η ρεαλιστική απεικόνιση και προσέγγισης της συνθήκης που έχει διαμορφωθεί στη Μέση Ανατολή, καταδεικνύει με τρόπο εμφατικό τα σοβαρά και πολυπίπεδα εμπόδια που καθιστούν εξαιρετικά αβέβαιη την επιστροφή στην κανονικότητα, δηλαδή την ομαλοποίηση των διεθνών μεταφορών και την επιστροφή των ενεργειακών τιμών στα προπολεμικά επίπεδα.
Η βιωσιμότητα της ειρήνης παραμένει αμφίβολη, ενώ η πιθανότητα νέων εντάσεων διατηρεί τις αγορές σε επιφυλακή. Αυτό έχει ως συνέπεια οι επενδυτές να ενσωματώνουν αυτόν τον κίνδυνο στις τιμές, αποτρέποντας τη γρήγορη αποκλιμάκωσή τους. Επίσης το πλαίσιο λειτουργίας των Στενών παραμένει ασαφές και ως εκ τούτου τα ερωτήματα σχετικά με πιθανά τέλη διέλευσης, περιορισμούς ή ελέγχους από το Ιράν, καθώς και για τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο ιρανικό πετρέλαιο, ενισχύουν την αβεβαιότητα και δυσχεραίνουν τον προγραμματισμό των εταιρειών.
Τα εγκλωβισμένα τάνκερ και οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές
Την ίδια στιγμή διαφαίνεται – ακόμη και αν ευοδωθούν τα πιο ευνοϊκά σενάρια για τον πόλεμο στο Ιράν- ότι η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων δεν μπορεί να επανέλθει άμεσα. Εκατοντάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα, δημιουργώντας συμφόρηση που θα χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες για να αποσυμφορηθεί.
Παράλληλα, τα αποθέματα πετρελαίου που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου λειτουργούν ως δεύτερος ανασταλτικός παράγοντας. Επιπλέον, σημαντικές ζημιές σε ενεργειακές υποδομές συνιστούν έναν ακόμη παράγοντα καθυστέρησης. Όλα τα παραπάνω περιορίζουν σημαντικά την ταχύτητα με την οποία μπορεί να αποκατασταθεί η συνολική παραγωγική ικανότητα της περιοχής.
Σημαντικό εμπόδιο αποτελεί επίσης η στάση των ναυτιλιακών και ασφαλιστικών εταιρειών. Το υψηλό κόστος ασφάλισης και ο φόβος νέων κινδύνων αποθαρρύνουν τη διέλευση πλοίων από την περιοχή. Ακόμη και με το άνοιγμα των Στενών, η έλλειψη εμπιστοσύνης μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα.
Συνολικά, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν εξαρτάται από μία μόνο εξέλιξη, αλλά από την ταυτόχρονη επίλυση πολλών αλληλένδετων προβλημάτων — τεχνικών, οικονομικών και γεωπολιτικών. Μέχρι τότε, η αγορά ενέργειας αναμένεται να παραμείνει ασταθής και οι τιμές σε υψηλότερα επίπεδα από τα προπολεμικά.
Νώντας Βλάχος