Υπάρχουν εκλογικά αποτελέσματα που αλλάζουν κυβερνήσεις και υπάρχουν και αυτά που διαθέτουν τη δυναμική για να αλλάξουν την πολιτική ιστορία μια χώρας, Η νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, καθώς αποτελεί την πιο καθαρή μέχρι σήμερα ένδειξη ότι το πολιτικό οικοδόμημα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η μεταπολεμική Γερμανία, αρχίζει να δέχεται πιέσεις που δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν με τα «εργαλεία» του παρελθόντος.
Η γερμανική πολιτική βρίσκεται μπροστά σε μια κρίση που είναι βαθύτερη από την άνοδο ενός κόμματος. Είναι κρίση του ίδιου του μοντέλου συναίνεσης που χαρακτήρισε τη χώρα επί δεκαετίες και το οποίο στηρίχθηκε στην οικονομική ισχύ, στη βιομηχανική υπεροχή, στην κοινωνική σταθερότητα, στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και στην πολιτική μετριοπάθεια.
Σήμερα όλα αυτά δοκιμάζονται ταυτόχρονα.
Η AfD είναι προϊόν αυτής της ανασφάλειας, αλλά πλέον είναι και ο επιταχυντής της. Η άνοδος του κόμματος δεν εξηγείται μόνο από μια στροφή της γερμανικής κοινωνίας προς την άκρα δεξιά, αλλά κυρίως από την αποτυχία του πολιτικού κέντρου να προσφέρει πειστικές απαντήσεις σε μια σειρά από υπαρξιακές ανασφάλειες, που αφορούν την αντιμετώπιση της ακρίβειας, του μεταναστευτικού, της ασφάλειας.
Εάν η AfD καταφέρει να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση ενός κρατιδίου, ακόμη και μέσω κυβέρνησης μειοψηφίας ή έμμεσης κοινοβουλευτικής στήριξης, τότε θα έχει σπάσει ένα από τα σημαντικότερα μεταπολεμικά πολιτικά ταμπού της Γερμανίας.
Επιταχυντής εξελίξεων και για την Ευρώπη που κλίνει προς τα δεξιά
Το γεγονός ότι η AFD χτυπάει την πόρτα της εξουσίας αποτελεί ένα ακόμα ισχυρό μήνυμα για την Ευρώπη, η οποία θεωρούσε πως η Γερμανία ήταν το μεγάλο ανάχωμα για την άνοδο-επικράτηση των εθνικιστικών και ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων στη Γηραιά Ήπειρο. Πλέον και αυτό το… πολιτικό τείχος ραγίζει, καθώς η Γερμανία βρίσκεται ανάμεσα σε χώρας όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Ολλανδία, όπου οι κοινωνίες έχουν μετακινηθεί αισθητά προς τα δεξιά.
Είναι πρόδηλο πως η γερμανική εξέλιξη λοιπόν μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής μετατόπισης προς τα δεξιά.
Ο Mερτς και η επιρροή της AFD
Τα βλέμματα ευλόγως στρέφονται στον Φρίντριχ Μερτς και την CDU που βρίσκονται ενώπιομ ενός στρατηγικού διλήμματος που θα γίνεται όλο και πιο έντονο. Εάν κινηθού προς τα δεξιά, υιοθετώντας περισσότερες από τις θέσεις της AfD για τη μετανάστευση, την ασφάλεια ή την Ευρώπη, κινδυνεύουν να νομιμοποιήσουν ακόμη περισσότερο την ατζέντα της. Εάν παραμείνουν αυστηρά στο μέτωπο αποκλεισμού της AfD, κινδυνεύει να συνεχίσει να χάνει ψηφοφόρους προς τα δεξιά.
Αυτό είναι το παράδοξο της σημερινής γερμανικής πολιτικής, ότι δηλαδή η AfD μπορεί να επηρεάζει την κυβέρνηση ακόμη και χωρίς να βρίσκεται σ' αυτή.
Και αυτό από μόνο του αποτελεί σημαίνουσα πολιτική νίκη.
Νώντας Βλάχος