Η υψηλή μόχλευση που έχει συσσωρευτεί στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές αυξάνει τον κίνδυνο μιας ξαφνικής αναταραχής, προειδοποίησε ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον, τονίζοντας ότι σημαντικό μέρος του δανεισμού παραμένει «κρυμμένο» από την κοινή θέα και μπορεί να εντείνει τις πιέσεις όταν οι συνθήκες αλλάξουν.
Η αυξανόμενη μόχλευση στις αγορές έχει επανέλθει στο επίκεντρο των ανησυχιών, καθώς οι αποτιμήσεις των μετοχών κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, τα hedge funds αυξάνουν την έκθεσή τους και οι στρατηγικές arbitrage στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο μέγεθος.
Σε συνέντευξή του στο CNBC, ο επικεφαλής της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον, επισήμανε ότι το περιθώριο δανεισμού (margin debt) βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η πραγματική εικόνα είναι ακόμη πιο περίπλοκη. Όπως ανέφερε, σημαντικό μέρος της μόχλευσης δεν εμφανίζεται ως κλασικό margin debt, αλλά μέσω άλλων χρηματοδοτικών δομών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υψηλή μόχλευση συναντάται στη χρηματοδότηση μέσω prime brokers, στα hedge funds, στα διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) αλλά και στις στρατηγικές arbitrage στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξημένης ευαισθησίας στις αναταράξεις των αγορών.
«Αρκεί ένας παίκτης για να προκαλέσει αναστάτωση»
Ο Ντάιμον εκτίμησε ότι όσο αυξάνεται η μόχλευση, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα ένας επενδυτής ή ένα μεγάλο fund να πυροδοτήσει έντονη μεταβλητότητα στις αγορές. «Όταν υπάρχει τόσο υψηλή μόχλευση, αυξάνονται οι πιθανότητες κάποιος να προκαλέσει γρήγορα αναστάτωση στην αγορά και να δημιουργηθεί νευρικότητα στους επενδυτές», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ημέρες μετά τη μεγάλη ζημία που υπέστη το hedge fund Situational Awareness, το οποίο ήταν έντονα τοποθετημένο σε μετοχές τεχνολογίας με χρήση μόχλευσης. Η απότομη πτώση των θέσεών του προκάλεσε margin calls, οδηγώντας το fund σε αναγκαστικές ρευστοποιήσεις σημαντικού μέρους του χαρτοφυλακίου του.
Η JPMorgan ήταν ένας από τους βασικούς prime brokers του fund. Ωστόσο, ο Ντάιμον υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη κατάρρευση απέδειξε πως οι αγορές μπορούν ακόμη να απορροφούν μεμονωμένες αποτυχίες χωρίς να δημιουργείται ευρύτερη χρηματοπιστωτική κρίση.
Όχι κρίση τύπου 2008, αλλά αυξημένη επαγρύπνηση
Παρότι χαρακτήρισε τη μόχλευση «υψηλή», ο επικεφαλής της JPMorgan απέφυγε να τη συνδέσει με άμεσο συστημικό κίνδυνο, τονίζοντας ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
Όπως εξήγησε, η μόχλευση από μόνη της δεν αρκεί για να προκαλέσει μια κρίση αντίστοιχου μεγέθους. Το πραγματικό πρόβλημα εμφανίζεται όταν οι αγορές αρχίζουν να καταγράφουν μεγάλες πραγματικές ζημίες, όπως συνέβη με τα στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι όσο αυξάνεται η μεταβλητότητα, οι τράπεζες και οι οργανισμοί εκκαθάρισης θα απαιτούν περισσότερες εξασφαλίσεις από τους επενδυτές, περιορίζοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα και εντείνοντας τις πιέσεις.
Ο Ντάιμον επανέλαβε επίσης την ανησυχία του ότι οι μεγάλες δημοσιονομικές δαπάνες, οι επενδύσεις σε υποδομές και η παγκόσμια αύξηση των αμυντικών δαπανών ενδέχεται να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, διατηρώντας τα μακροπρόθεσμα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τάση επανεξοπλισμού που παρατηρείται διεθνώς αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στις αγορές κεφαλαίου.