Η αγορά αντιδρά, αλλά δεν έχει ακόμη πείσει. Οι αγοραστές υπερασπίζονται κρίσιμα επίπεδα, οι πωλητές δοκιμάζουν τις αντοχές των αποτιμήσεων και το διεθνές περιβάλλον γίνεται ξανά απρόβλεπτο. Το πραγματικό ερώτημα στο XA δεν είναι αν ο Γενικός Δείκτης μπορεί να ανέβει. Είναι αν διαθέτει "καύσιμα" για να συνεχίσει.
Υπάρχουν συνεδριάσεις που αλλάζουν την τάση. Κι άλλες που απλώς αγοράζουν χρόνο. Η τελευταία
ανήκει σαφώς στη δεύτερη κατηγορία. Ο ΓΔ επέστρεψε την Παρασκευή πάνω από τις 2.600 μονάδες, κλείνοντας στις 2.613,49, με άνοδο 1,22%. Μια ανάσα ανακούφισης μετά τις έντονες διακυμάνσεις των προηγούμενων συνεδριάσεων. Όχι όμως "πιστοποιητικό" αποκατάστασης της ανοδικής τάσης.
Η λεπτομέρεια που έχει σημασία βρίσκεται αλλού: η αγορά απέχει αισθητά από το πρόσφατο υψηλό των 2.745,54 μονάδων, που καταγράφηκε στις 30 Σεπτεμβρίου. Μεσολάβησε μια απότομη διόρθωση, με τον δείκτη να υποχωρεί έως τις 2.541,57 μονάδες στις 8 Οκτωβρίου. Η αντίδραση που ακολούθησε είναι γεγονός. Ομως η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης παραμένει ζητούμενο.
Αυτή είναι η ουσία της σημερινής συγκυρίας. Το Χρηματιστήριο δεν βρίσκεται απλώς μπροστά σε μια τεχνική δοκιμασία. Δοκιμάζεται η "ποιότητα" της ανόδου του. Και πολλά θα εξαρτηθούν από τις διεθνείς εξελίξεις και από τη συνέχιση ή την ανάσχεση των εισροών ξένων κεφαλαίων.
Ακριβό πετρέλαιο, ακριβότερο χρήμα
Οι διεθνείς αγορές στέλνουν ένα μήνυμα που δεν επιδέχεται εύκολες ερμηνείες: Η διάθεση για ρίσκο δεν έχει χαθεί, αλλά η ανοχή στα λάθη μειώνεται.
Η εβδομάδα έκλεισε με ισχυρές πιέσεις στις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές. Την Παρασκευή ο S&P 500 υποχώρησε κατά 1,1% και ο Nasdaq έχασε 2,1%. Αντικείμενο προβληματισμού κι ανησυχιών οι αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, το κόστος χρηματοδότησης των επενδύσεων σε υποδομές και η αμφιβολία για το εάν και πόσο γρήγορα οι τεράστιες δαπάνες θα μετατραπούν σε αντίστοιχα κέρδη.
Αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια συνηθισμένη διόρθωση στο ταμπλό των μετοχών τεχνολογίας.. Είναι μια επανατιμολόγηση των προσδοκιών. Οι επενδυτές δεν αρκούνται πλέον στην υπόσχεση μελλοντικής ανάπτυξης. Αρχίζουν να μετρούν το κόστος, το χρέος και τον χρόνο απόδοσης των επενδύσεων.
Τη συγκυρία διαμορφώνουν γεγονότα και εξελίξεις στην οικονομία: ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ παραμένει επίμονος, με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου να δείχνουν ετήσια άνοδο 3,7%. Οι ενεργειακές τιμές ασκούν πρόσθετες πιέσεις. Το brent κινήθηκε κοντά στα 109 δολάρια την Παρασκευή, εν μέσω ανησυχιών για την προσφορά από τη Μέση Ανατολή. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων παραμένουν, επίσης, κρίσιμος παράγοντας για την αποτίμηση των μετοχών.
Το πρόβλημα είναι διπλό. Το ακριβότερο πετρέλαιο τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Ο επίμονος πληθωρισμός περιορίζει την ευχέρεια των κεντρικών τραπεζών να χαλαρώσουν τη νομισματική πολιτική. Και τα υψηλότερα επιτόκια πιέζουν τις αποτιμήσεις, αυξάνουν το κόστος δανεισμού και κάνουν τα ομόλογα πιο ανταγωνιστικά απέναντι στις μετοχές.
- Το διεθνές περιβάλλον δεν απαγορεύει την άνοδο. Ανεβάζει, όμως, τον πήχυ που έχει να περάσει η αγορά
Η ελληνική αγορά: Ισχυρή χρονιά, δυσκολότερη συνέχεια
Το ελληνικό Χρηματιστήριο έχει ήδη διανύσει μεγάλη απόσταση. Από την αρχή του έτους ο ΓΔ σημειώνει άνοδο 23,24%.. Πρόκειται για επίδοση που αποτυπώνει ισχυρή δυναμική, αλλά δημιουργεί και μια νέα δυσκολία: οι προσδοκίες είναι πλέον υψηλότερες και το περιθώριο απογοήτευσης μεγαλύτερο.
Εδώ βρίσκεται η λεπτή ισορροπία.
- Από τη μία πλευρά, υπάρχουν οι θεμελιώδεις παράγοντες που στηρίζουν την ελληνική αγορά: η κερδοφορία των τραπεζών, η πιστωτική επέκταση, η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού τους και η ανθεκτικότητα της οικονομίας.
- Από την άλλη, η αγορά έχει ήδη προεξοφλήσει σημαντικό μέρος αυτής της βελτίωσης. Και όταν οι τιμές έχουν προηγηθεί των προσδοκιών, τα καλά αποτελέσματα δεν αρκούν πάντα. Χρειάζονται αποτελέσματα καλύτερα από εκείνα που έχει ήδη ενσωματώσει η αγορά στις αποτιμήσεις της.
Η Alpha Finance έχει επισημάνει τον αυξημένο κίνδυνο κατοχύρωσης κερδών κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους, διατηρώντας, ωστόσο, θετική μεσοπρόθεσμη οπτική. Είναι μια διάκριση ιδιαίτερης σημασίας: Αλλο η πιθανότητα μιας διόρθωσης και άλλο η ανατροπή της ευρύτερης επενδυτικής εικόνας.
Η ελληνική αγορά μπορεί να παραμένει ελκυστική χωρίς να είναι πλέον φθηνή σε κάθε επίπεδο. Και μπορεί να συνεχίσει υψηλότερα, αλλά όχι κατ’ ανάγκη με την ίδια ταχύτητα, την ίδια ευκολία ή την ίδια συμμετοχή όλων των μετοχών.
Ανοδος δεν γίνεται χωρίς τις τράπεζες
Στο Euronext Athens ο τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να έχει δυσανάλογα μεγάλη σημασία για την κατεύθυνση του Γενικού Δείκτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνοδος των τραπεζών προμηνύει νέα ανοδική κίνηση της αγοράς. Σημαίνει, όμως, ότι χωρίς τη συμμετοχή τους η συνέχεια γίνεται δυσκολότερη.
Η συνεδρίαση της Παρασκευής έδωσε θετικό σήμα: ο τραπεζικός δείκτης ενισχύθηκε κατά 1,87%, με κέρδη στις βασικές τραπεζικές μετοχές. Παράλληλα, 65 μετοχές έκλεισαν ανοδικά, έναντι 40 πτωτικών. Η βελτίωση, επομένως, δεν περιορίστηκε σε λίγους τίτλους.
Αυτό έχει σημασία. Μια αγορά που ανεβαίνει μόνο με λίγες μετοχές είναι εύθραυστη. Αν ανεβαίνει με ευρύτερη συμμετοχή μετοχών, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να συνεχιστεί η ανοδική κίνηση.
- Το κρίσιμο τεστ έρχεται τώρα: θα συνεχίσουν οι τράπεζες να προσελκύουν κεφάλαια, ή η τελευταία άνοδος θα αποδειχθεί μια ευκαιρία εξόδου για χαρτοφυλάκια που έχουν ήδη καταγράψει σημαντικά κέρδη;
Υπάρχει και δεύτερο ζήτημα. Η άνοδος των τραπεζικών μετοχών δεν εξαρτάται μόνο από την εγχώρια πιστωτική επέκταση ή τα αποτελέσματα. Επηρεάζεται από το κόστος χρηματοδότησης, τις αποδόσεις των ομολόγων, τις προβλέψεις για τα επιτοκιακά περιθώρια και τη γενικότερη διάθεση των διεθνών επενδυτών για ανάληψη κινδύνου. Αν οι διεθνείς συνθήκες επιδεινωθούν, οι τράπεζες μπορεί να δεχθούν πιέσεις ακόμη και όταν τα δικά τους θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν ισχυρά.
Το ΧΑ χρειάζεται λοιπόν δύο πράγματα: αντοχή στις τραπεζικές μετοχές και ουσιαστική συμμετοχή των υπόλοιπων κλάδων. Το πρώτο στηρίζει τον δείκτη. Το δεύτερο προσδίδει βάθος στην άνοδο.
Τα τρία σενάρια για τη συνέχεια
Για τις επόμενες συνεδριάσεις, το βασικό ερώτημα είναι αν η αγορά μπορεί σε βραχυχρόνιο ορίζοντα να μετατρέψει την ανάκαμψη σε διατηρήσιμη κίνηση. Υπάρχουν τρία βασικά σενάρια, με βάση τις τεχνικές ενδείξεις και προβλέψεις.
- Το θετικό σενάριο συνέχισης της ανάκαμψης: Ο Γενικός Δείκτης διατηρεί τις 2.600 μονάδες, περνά τις 2.640, δοκιμάζει τις 2.685 και συνεχίζει, με λοκομοτίβα τις τραπεζικές μετοχές και με ευρύτερη στήριξη στήριξη. Τότε ανοίγει ο δρόμος για ανάκτηση των πρόσφατων υψηλών και των 2.700 μονάδων Προϋποθέσεις: Συμμετοχή μεγάλης γκάμας μετοχών, καλύτερη συμπεριφορά του τραπεζικού κλάδου και ηρεμία στις διεθνείς αγορές
- Ουδέτερο: Πλάγια κίνηση και απορρόφηση πιέσεων. Ο ΓΔ κινείται μεταξύ 2.580 και 2.645 μονάδων. Οι αγοραστές υπερασπίζονται τις στηρίξεις, αλλά δεν έχουν αρκετή δύναμη για να υπερβούν τις αντιστάσεις. Σ΄αυτή την περίπτωση θα έχουμε συσσώρευση δυνάμεων, αλλά και πιθανή εξάντληση της ανοδικής αντίδρασης. Η κατεύθυνση θα κριθεί από τον όγκο και την ποιότητα των συναλλαγών.
- Αρνητικό- Νέα καθοδική δοκιμασία. Ο ΓΔ χάνει τις 2.580 μονάδες και επιστρέφει προς τη ζώνη των 2.560–2.540. Εάν αυτή διασπαστεί καθοδικά, θα ενισχυθεί το ενδεχόμενο βαθύτερης διόρθωσης.Τι μπορεί να το προκαλέσει: νέα άνοδος του πετρελαίου, επιδείνωση των προσδοκιών για τα επιτόκια, ισχυρές διεθνείς ρευστοποιήσεις, ή απογοητευτικά εταιρικά αποτελέσματα.
Το συμπέρασμα: Η αγορά δεν χρωστά συνέχεια σε κανέναν. Το ΧΑ έχει πίσω του μια ισχυρή χρηματιστηριακή χρονιά. Έχει, όμως, μπροστά του μια δυσκολότερη περίοδο. Οι αποτιμήσεις απαιτούν δικαιολόγηση.. Τα διεθνή επιτόκια και η ενέργεια δημιουργούν αστάθμητους παράγοντες. Και οι επενδυτές καλούνται να ξεχωρίσουν την πραγματική αξία από την προσδοκία.
