Μια απίστευτη «πτήση», που θυμίζει περισσότερο τεχνολογική μετοχή παρά ένα καταφύγιο ασφάλειας για συντηρητικούς αποταμιευτές, έχει κάνει το τελευταίο τετράμηνο η τιμή της χρυσής λίρας Αγγλίας, που έχει εκτιναχθεί σχεδόν 25% υψηλότερα, εν μέσω συνεχιζόμενης παγκόσμιας στροφής κεφαλαίων στον χρυσό, σε περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.
Η τιμή πώλησης της χρυσής λίρας από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει εκτιναχθεί από τις αρχές Σεπτεμβρίου ως τις πρώτες ημέρες του 2026, δηλαδή σε μια περίοδο μόλις τεσσάρων μηνών, από τα 826 στα 1.020,8 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο κατά 24%.
Τα στοιχεία για τις αγοραπωλησίες χρυσών λιρών επιβεβαιώνουν ότι και το 2025 οι αγοραστές κυριάρχησαν συντριπτικά έναντι των πωλητών. Οι αγορές συνολικά ξεπέρασαν τις 40.000 λίρες, έναντι 7.563 πωλήσεων. Μέσα στο τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο οι αγορές μειώθηκαν, ενώ στο τελευταίο τρίμηνο του έτους καταγράφηκαν οι περισσότερες πωλήσεις, που ξεπέρασαν τις 2.000 λίρες.
Οι αγοραπωλησίες λιρών
Οι Έλληνες είναι διαχρονικά... ερωτευμένοι με τις χρυσές λίρες: σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, από το 2002 μέχρι το 2025 μόνο μία χρονιά, το 2011 -δηλαδή μετά το σοκ του πρώτου μνημονίου- οι πωλήσεις χρυσών λιρών ξεπέρασαν τις αγορές. Το 2010, πρώτη χρονιά της μεγάλης κρίσης, οι πωλήσεις είχαν πλησιάσει πολύ κοντά στις αγορές λιρών.
Το παγκόσμιο ράλι του χρυσού
Η θεαματική άνοδος της τιμής της χρυσής λίρας αντανακλά βεβαίως την ενίσχυση της διεθνούς τιμής του χρυσού, που αποδίδεται σε συνδυασμό γεωπολιτικής αστάθειας και νομισματικών εξελίξεων.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025 η τιμή του χρυσού κυμαινόταν περίπου στα $3.500 - $3.600 ανά ουγγιά. Στις αρχές Ιανουαρίου 2026, η τιμή διαπραγματεύεται πλέον στην περιοχή των $4.450 - $4.550 ανά ουγγιά (με ιστορικό υψηλό να έχει σημειωθεί στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 κοντά στα $4.550).
Η αύξηση είναι της τάξεως των $900 - $1.000 ανά ουγγιά, που μεταφράζεται σε ποσοστιαία άνοδο περίπου 25%-27% μέσα σε μόλις ένα τετράμηνο.
Η εκτίναξη αυτή δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, τονίζουν αναλυτές, αλλά σε μια «τέλεια καταιγίδα» εξελίξεων που κορυφώθηκαν στα τέλη του 2025:
Νέες εστίες έντασης: Πέρα από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία, οι αγορές αντέδρασαν νευρικά σε πρόσφατες εντάσεις που αφορούν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ (αναφορές για ενέργειες στη Βενεζουέλα και διπλωματικές τριβές σχετικά με τη Γροιλανδία, όπως καταγράφονται στην ειδησεογραφία των ημερών). Οι φόβοι για κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων έχουν ωθήσει τους επενδυτές μαζικά προς την ασφάλεια του χρυσού, εγκαταλείποντας πιο ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία.
Αγορές από κεντρικές τράπεζες (De-dollarization): Οι κεντρικές τράπεζες, με προεξάρχουσα την Κίνα και χώρες των αναδυόμενων αγορών, συνεχίζουν να αγοράζουν χρυσό με ρυθμούς ρεκόρ για να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο. Η τάση αυτή δημιούργησε ένα σταθερό «πάτωμα» στην τιμή, καθώς κάθε διόρθωση αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία αγοράς από τους θεσμικούς αυτούς παίκτες.
Νομισματική πολιτική και αμερικανικό χρέος: Οι προσδοκίες και οι κινήσεις για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed στα τέλη του 2025 μείωσαν την απόδοση των ομολόγων και του δολαρίου, κάνοντας τον χρυσό (που δεν αποδίδει τόκο) πιο ελκυστικό. Επιπλέον, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία στις αγορές για το δημοσιονομικό έλλειμμα και το επίπεδο χρέους των ΗΠΑ, κάτι που στρέφει τους επενδυτές σε «σκληρά» περιουσιακά στοιχεία (hard assets) ως προστασία έναντι μιας πιθανής υποτίμησης του νομίσματος.
Κερδοσκοπικές Ροές (ETFs): Μετά από μια περίοδο εκροών τα προηγούμενα έτη, τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια (ETFs) χρυσού κατέγραψαν μαζικές εισροές κεφαλαίων το τελευταίο τρίμηνο του 2025, καθώς οι διαχειριστές κεφαλαίων κυνηγούν την απόδοση (FOMO - Fear Of Missing Out) βλέποντας τα νέα ιστορικά υψηλά.