Σχεδόν κατά 17 δισ. ευρώ αύξησαν οι τράπεζες τις επενδυτικές τοποθετήσεις τους μέσα σε μια τριετία, φροντίζοντας όμως αυτή τη φορά (με νωπό το «τραύμα» του PSI) να αποφύγουν τις υπερβολές με ελληνικά ομόλογα και να τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους σε άλλες χώρες της ευρωζώνης.
Πάντως, το ΙΟΒΕ, στην τελευταία τριμηνιαία έκθεσή του, αναφέρθηκε στις τοποθετήσεις των τραπεζών σε ομόλογα ως ένα από τα «αδύνατα» σημεία του τραπεζικού μας συστήματος, σημειώνοντας ότι «η έκθεση των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα καταγράφεται υψηλότερη από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες»,
Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν πλούσια ρευστότητα, κυρίως από την αύξηση των καταθέσεων, ενώ δυσκολεύονται να τη μετασχηματίσουν σε νέα δάνεια, έχοντας από τους χαμηλότερους δείκτες Δανείων προς Καταθέσεις στην ευρωζώνη. Έτσι, προσφεύγουν στις επενδυτικές τοποθετήσεις σε κρατικά ομόλογα, προτιμώντας μάλιστα τους τίτλους των χωρών του Νότου της ευρωζώνης, που προσφέρουν τις υψηλότερες αποδόσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των τοποθετήσεων σε ομόλογα κατηγοριοποιούνται λογιστικά από τις τράπεζες ως διακρατούμενα ως τη λήξη (held to maturity), κάτι που σημαίνει ότι δεν επηρεάζεται η κερδοφορία των τραπεζών από τις διακυμάνσεις των τιμών των ομολόγων.
Σύμφωνα με στοιχεία του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της ΕΚΤ, από το τέλος του 2022 ως το τέλος του 2025 οι τοποθετήσεις των συστημικών τραπεζών σε ομόλογα αυξήθηκαν κατά 16,7 δισ. ευρώ και ανήλθαν σε 69,1 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μια αύξηση κατά 32%.
Λιγότερα ελληνικά ομόλογα, περισσότερα ευρωπαϊκά
Έχοντας αντλήσει μαθήματα από την εμπειρία του «κουρέματος» των ελληνικών ομολόγων το 2012, αλλά και ακολουθώντας τις γενικές κατευθύνσεις της κεντρικής τράπεζας να αποφεύγεται η υπερβολική έκθεση των τραπεζών της ευρωζώνης στα κράτη προέλευσής τους, οι ελληνικές τράπεζες μείωσαν τις θέσεις τους σε ελληνικά ομόλογα, παρότι γενικά αύξησαν σημαντικά τα χαρτοφυλάκιά τους.
Αν και τα ελληνικά ομόλογα παραμένουν βασικός πυλώνας των χαρτοφυλακίων, το κομμάτι που αφορά τους εγχώριους τίτλους μικραίνει, ειδικά μετά το 2023. Έτσι, από τα σχεδόν 37 δισ. ευρώ στο τέλος του 2022 η αξία των τοποθετήσεων σε ελληνικά ομόλογα έπεσε στα 35,6 δισ.
Για να καλύψουν τη μείωση των ελληνικών τίτλων και να τοποθετήσουν τη νέα ρευστότητα, οι τράπεζες έχουν στραφεί επιθετικά σε κρατικά ομόλογα χωρών της ευρωζώνης, στα οποία οι επενδυτικές θέσεις αυξήθηκαν κατά 18,1 δισ. ευρώ.
Η Ιταλία αποτελεί μακράν τον μεγαλύτερο επενδυτικό προορισμό, ακολουθούμενη από την Ισπανία και τη Γερμανία. Είναι ενδεικτικό ότι η έκθεση στο ιταλικό χρέος έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2022, ενώ αγορές όπως η γαλλική και η γερμανική, στις οποίες οι ελληνικές τράπεζες είχαν μηδενική έκθεση το 2022, πλέον αποτελούν βασικούς πυλώνες.