Δύο εντελώς διαφορετικά μηνύματα για την πορεία της οικονομίας στέλνουν οι παγκόσμιες αγορές. Από τη μία πλευρά, οι χρηματιστηριακοί δείκτες κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τους επενδυτές να στοιχηματίζουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να παράγουν τεράστια κέρδη ακόμη και μέσα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής έντασης. Από την άλλη, η αγορά ομολόγων παραμένει επιφυλακτική, εστιάζοντας στους κινδύνους του πληθωρισμού, των υψηλών επιτοκίων και μιας πιθανής επιβράδυνσης της οικονομίας.
Η απόκλιση αυτή έχει γίνει ιδιαίτερα εμφανής μετά τον πόλεμο μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, ο οποίος προκάλεσε άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και επανέφερε φόβους για ένα νέο κύμα πληθωρισμού παγκοσμίως.
Παρά το σοκ, η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά όχι μόνο ανέκτησε γρήγορα τις απώλειες της άνοιξης, αλλά κινήθηκε και σε νέα υψηλά επίπεδα, με τους επενδυτές να ποντάρουν στη διαρκή ισχύ των εταιρικών κερδών - κυρίως των τεχνολογικών κολοσσών και των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.
Η αισιοδοξία αυτή δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Και οι διεθνείς αγορές μετοχών, που είχαν δεχθεί ισχυρό πλήγμα τον Μάρτιο, ανέκαμψαν δυναμικά, με τον παγκόσμιο δείκτη MSCI World και τον MSCI USA να καταγράφουν άνοδο περίπου 4% από τις αρχές του έτους.
Η αγορά μετοχών «τεφλόν»
Αναλυτές της Wall Street μιλούν πλέον για μια «τεφλόν» αγορά, που μοιάζει να απορροφά κάθε αρνητική εξέλιξη χωρίς σοβαρές απώλειες. Η ανθεκτικότητα των μετοχών βασίζεται κυρίως στα ισχυρά εταιρικά αποτελέσματα, παρά τους πολέμους, τους δασμούς, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις πολιτικές αναταράξεις.
Μέχρι τα τέλη Απριλίου, οι εκτιμήσεις των αναλυτών για τα κέρδη των εταιρειών του S&P 500 τους επόμενους 12 μήνες είχαν αυξηθεί κατά 11% σε σχέση με τις αρχές του έτους.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αισιοδοξία διαδραματίζει η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία συνεχίζει να τροφοδοτεί την άνοδο των μετοχών τεχνολογίας, ακόμη και μέσα σε περιβάλλον πολεμικών συγκρούσεων και αβεβαιότητας.
Ενδεικτική της ψυχολογίας των αγορών είναι η ταχύτητα με την οποία ο S&P 500 ξεπέρασε το σοκ του πολέμου. Ο δείκτης κορυφώθηκε στις 27 Ιανουαρίου και στη συνέχεια υποχώρησε κατά 9,1% έως τις 30 Μαρτίου. Ωστόσο, μόλις 16 ημέρες αργότερα, στις 15 Απριλίου, είχε ήδη επιστρέψει σε νέα ιστορικά υψηλά.
Ο οικονομολόγος της Vanguard, Κέβιν Κχανγκ, ανέλυσε όλες τις πτώσεις άνω του 9% από το 1950 και διαπίστωσε ότι η ανάκαμψη μετά τον πόλεμο με το Ιράν ήταν η ταχύτερη στην ιστορία της αγοράς. Η μέση ιστορική διάρκεια ανάκαμψης ήταν 107 ημέρες, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτήθηκαν πάνω από 300 ημέρες.
Η αγορά ομολόγων βλέπει άλλους κινδύνους
Στην αγορά ομολόγων, ωστόσο, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Οι αποδόσεις των ομολόγων συνεχίζουν να κινούνται παράλληλα με τις τιμές του πετρελαίου. Καθώς το πετρέλαιο ανεβαίνει και οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχύονται, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατήσουν κρατικό χρέος, κάτι που σημαίνει πτώση στις τιμές των ομολόγων.
Ο βασικός δείκτης της αγοράς επενδυτικής βαθμίδας, ο Bloomberg US Aggregate Index, βρέθηκε σχεδόν στο μηδέν για το έτος, παρά τα αρχικά κέρδη που είχε καταγράψει στις αρχές του 2026.
Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η πίεση στα μακροπρόθεσμα αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Το ETF iShares 20+ Year Treasury Bond (TLT), που παρακολουθεί τα αμερικανικά ομόλογα μεγάλης διάρκειας, είχε αρχικά ενισχυθεί κατά 4,6% έως τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν αντιστραφεί η πορεία του λόγω της ανόδου των αποδόσεων και του πληθωρισμού.
Παρότι οι απώλειες παραμένουν μικρές συγκριτικά με το σοκ του 2022, όταν ο πληθωρισμός είχε ξεπεράσει το 9%, η αγορά ομολόγων εξακολουθεί να στέλνει μήνυμα ανησυχίας.
Ρωγμές στο «άτρωτο» των αμερικανικών ομολόγων
Ακόμη πιο ανησυχητικό για τις αγορές είναι το γεγονός, ότι η θέση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων ως του απόλυτου «ασφαλούς καταφυγίου» δεν θεωρείται πλέον αδιαμφισβήτητη. Ο οίκος Fitch, που είχε ήδη υποβαθμίσει το αμερικανικό αξιόχρεο από την κορυφαία βαθμίδα ΑΑΑ το 2023, προειδοποίησε πρόσφατα ότι το χρέος των ΗΠΑ είναι «πολύ υψηλότερο» από αυτό άλλων χωρών με αντίστοιχη αξιολόγηση.
Παράγοντες όπως τα διογκούμενα ελλείμματα, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και ζητήματα διακυβέρνησης κατά τη δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ θεωρούνται πλέον παράγοντες πίεσης για την αμερικανική οικονομία.
Παρόλα αυτά, τα αμερικανικά ομόλογα συνεχίζουν να προσελκύουν διεθνείς επενδυτές ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης, σε αντίθεση με άλλες αγορές, όπως η βρετανική, όπου οι αποδόσεις των 30ετών κρατικών ομολόγων έφθασαν στα υψηλότερα επίπεδα από το 1998.
Οι κεντρικές τράπεζες σε αδιέξοδο
Η αβεβαιότητα αυτή έχει οδηγήσει τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες -Fed, ΕΚΤ, Τράπεζα της Αγγλίας και Τράπεζα της Ιαπωνίας- σε στάση αναμονής. Ο βασικός φόβος είναι, ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου μπορούν να προκαλέσουν έναν νέο κύκλο στασιμοπληθωρισμού: υψηλό πληθωρισμό σε συνδυασμό με ασθενική ανάπτυξη.
Παρά τις πιέσεις για μειώσεις επιτοκίων, οι αγορές εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα δύσπιστες απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο. Σύμφωνα με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που παρακολουθεί το CME FedWatch, οι επενδυτές θεωρούν πιθανότερο η Fed να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια έως και το τέλος του 2027, ενώ βλέπουν μεγαλύτερη πιθανότητα νέων αυξήσεων παρά μειώσεων.
Δύο αγορές, δύο διαφορετικές πραγματικότητες
Η σημερινή εικόνα αποτυπώνει ουσιαστικά δύο διαφορετικές αναγνώσεις της παγκόσμιας οικονομίας.
Η αγορά μετοχών συνεχίζει να πιστεύει ότι η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα ισχυρά εταιρικά κέρδη μπορούν να διατηρήσουν την ανάπτυξη, ακόμη και σε περιβάλλον γεωπολιτικής αναταραχής.
Η αγορά ομολόγων, αντίθετα, εστιάζει στον κίνδυνο επιμονής του πληθωρισμού, στην άνοδο του κόστους δανεισμού και στο ενδεχόμενο μιας πιο βαθιάς οικονομικής επιβράδυνσης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο αυτή η απόκλιση παραμένει, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας πιο απότομης προσαρμογής στις αγορές. Αν τα επιτόκια συνεχίσουν να ανεβαίνουν και η οικονομία αρχίσει να επιβραδύνεται ουσιαστικά, τότε η αισιοδοξία των χρηματιστηρίων θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο δύσκολο τεστ.