Το χρηματιστηριακό κλίμα βελτιώνεται διεθνώς, ενώ το ΧΑ περιμένει την αποψινή "ετυμηγορία" της DBRS Morningstar. για την κατάσταση και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Οι αγορές κερδίζουν λίγο χρόνο και λίγο "οξυγόνο", αλλά δεν μπορούν να ξεφύγουν από την βεβαιότητα
Η σημερινή εικόνα θυμίζει περισσότερο "ανακωχή" σε έναν αδιάκοπο πόλεμο και όχι τερματισμό του με διαμόρφωση νέων δεδομένων. Παίρνοντας τη σκυτάλη από τη Wall Street οι ασιατικές αγορές μετοχές ανακάμπτουν. Ταυτόχρονα οι αποδόσεις των ομολόγων αποκλιμακώνονται, καθώς τα τελευταία στοιχεία για τις επιδόσεις της αμερικανικής οικονομίας και τον πληθωρισμό μειώνουν τις πιθανότητες μιας άμεσης νέας αύξησης επιτοκίων στις ΗΠΑ.
Ομως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού
- Η περαιτέρω πορεία των αγορών σε μεσοβραχυχρόνιο ορίζοντα θα κριθεί ουσιαστικά από τρεις μεταβλητές: την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, την πορεία των τιμών πετρελαίου και τα νέα στοιχεία για πληθωρισμό και ανάπτυξη σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη.
Για το ΧΑ προστίθεται ένας τέταρτος παράγοντας: το σήμα της DBRS για την ελληνική οικονομία και, κυρίως, το κατά πόσο η δημοσιονομική υπεραπόδοση και η αποκλιμάκωση του χρέους συνεχίζουν να αποτελούν ισχυρό «μαξιλάρι» ασφαλείας.
Η σημερινή εικόνα
Στις διεθνείς αγορές άμεσος στόχος είναι η σταθεροποίηση και η αποτροπή του κινδύνου σοβαρής διόρθωση. Το κλίμα είναι σαφώς βελτιωμένο, χωρίς όμως να μπορεί να χαρακτηριστεί ακόμη «θετικό». Οι ενδείξεις αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή λειτουργούν ως αντίβαρο στις ανησυχίες των επενδυτών, την ώρα που ο κίνδυνος μιας νέας ανάφλεξης εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό αστάθμητο παράγοντα για τις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό και κατ' επέκταση τη νομισματική πολιτική.
Στην Ασία, οι μετοχές κινούνται ανοδικά, ακολουθώντας την καλύτερη εικόνα της Wall Street. Ο δείκτης MSCI Asia-Pacific ενισχύθηκε περίπου 1%, ενώ ανοδικά κινήθηκαν οι βασικές αγορές της Ιαπωνίας, της Κίνας και της Νότιας Κορέας.
Η αλλαγή του τόνου στις αγορές συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις πιο ήπιες τοποθετήσεις αξιωματούχων της Federal Reserve, οι οποίες περιόρισαν τις προσδοκίες για αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Κομβική ήταν η παρέμβαση του διοικητή της Fed Christopher Waller, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να διατηρηθούν αμετάβλητα τα επιτόκια εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων. Οι αγορές πλέον αποτιμούν περίπου 50% πιθανότητα αύξησης επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, έναντι περίπου 63% νωρίτερα. Η αποψινή ανακοίνωση των στοιχείων για την αμερικανική αγορά εργασίας αποκτά έτσι ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η μεγάλη αντίφαση
Αντικείμενο προβληματισμού αποτελεί η εξέλιξη του ενεργειακού κόστους,που θα επηρεάσει τον πληθωρισμό, υπαγορεύοντας αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια.
Εδώ βρίσκεται ίσως η βασική αντίφαση της σημερινής εικόνας. Οι αγορές μετοχών και ομολόγων επιχειρούν να πάρουν ανάσα, αλλά το πετρέλαιο εξακολουθεί να υπενθυμίζει ότι η γεωπολιτική κρίση δεν έχει τελειώσει.
Το Brent κινείται γύρω από τα 96 δολάρια το βαρέλι, με τα futures να ενισχύονται οριακά σήμερα. Σε εβδομαδιαία βάση, όμως, η άνοδος είναι πολύ πιο έντονη: το Brent οδεύει προς εβδομαδιαία κέρδη περίπου 7,6%, καθώς οι εξελίξεις στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν εξακολουθούν να τροφοδοτούν τις ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που κρατά τους επενδυτές σε επιφυλακή. Μια ουσιαστική αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία υποχώρηση του «γεωπολιτικού premium» του πετρελαίου. Αντίθετα, μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να επαναφέρει απότομα το σενάριο υψηλότερων τιμών ενέργειας και, μαζί του, τον φόβο ενός νέου πληθωριστικού κύματος.
Ομόλογα: υποχωρούν οι πιέσεις, το πρόβλημα παραμένει
Στην αγορά ομολόγων καταγράφεται σήμερα θετική εξέλιξη. Οι αποδόσεις των αμερικανικών Treasuries υποχωρούν για δεύτερη ημέρα, ενώ αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κινείται περίπου στο 4,75%, έχοντας απομακρυνθεί από τα πρόσφατα υψηλά.
Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η άνοδος των αποδόσεων τις προηγούμενες ημέρες δεν οφειλόταν μόνο στη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι αγορές καλούνται να τιμολογήσουν έναν κόσμο με υψηλότερες ανάγκες κρατικού δανεισμού, αυξημένες επενδύσεις και πιθανώς υψηλότερο «ουδέτερο» επιτόκιο.
Η σημερινή αποκλιμάκωση των αποδόσεων είναι θετική, αλλά δεν σημαίνει ότι η αγορά ομολόγων έχει επιστρέψει στην προηγούμενη κανονικότητα.
Το στοίχημα των κεντρικών τραπεζών
Εδώ βρίσκεται το δυσκολότερο σταυρόλεξο των επόμενων εβδομάδων.
- Για τη Fed, το ζητούμενο είναι να σταθμίσει δύο αντικρουόμενες δυνάμεις: από τη μία, τις ενδείξεις επιβράδυνσης της αγοράς εργασίας και αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και, από την άλλη, τον κίνδυνο μιας μεγάλης ανόδου του ενεργειακού κόστους, που θα αναζωπύρωνε τις πληθωριστικές πιέσεις.
Στην Ευρωζώνη η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη. Η ΕΚΤ έχει ήδη επισημάνει ότι οι τιμές ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες και πάνω από τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενώ η αβεβαιότητα για τη διάρκεια και την ένταση του ενεργειακού σοκ παραμένει υψηλή
. Η ίδια η ΕΚΤ έχει υπογραμμίσει ότι οι αποφάσεις της θα συνεχίσουν να λαμβάνονται συνεδρίαση προς συνεδρίαση, με βάση τα δεδομένα.
Οι προοπτικές είναι προφανείς: αν η Μέση Ανατολή ηρεμήσει, ανοίγει ο δρόμος για αποκλιμάκωση του πληθωριστικού κινδύνου και χαμηλότερες αποδόσεις. Αν όμως η κρίση κλιμακωθεί, το πετρέλαιο μπορεί να υποχρεώσει τις κεντρικές τράπεζες να κρατήσουν υψηλά τα επιτόκια για περισσότερο διάστημα.
Η αξιολόγηση της DBRS
Στο ελληνικό χρηματιστήριο, η διεθνής βελτίωση του κλίματος δημιουργεί υποστηρικτικό περιβάλλον. Ομως η ελληνική αγορά έχει σήμερα και έναν πολύ συγκεκριμένο καταλύτη: την αξιολόγηση της DBRS Morningstar για την πιστοληπτική "βαθμολόγηση" της ελληνικής οικονομίας.
Η αγορά, επομένως, δεν περιμένει απλώς έναν ακόμη «βαθμό». Το ζητούμενο είναι το μήνυμα που θα συνοδεύσει την αξιολόγηση: κατά πόσο η DBRS θεωρεί ότι η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση, η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας εξακολουθούν να αντισταθμίζουν τους εξωτερικούς κινδύνους.
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε επενδυτική βαθμίδα από όλους τους μεγάλους οίκους, με τις S&P και Fitch στο BBB, τη Moody's στο Baa3 και τη DBRS στο BBB, όλες με σταθερή προοπτική. Παράλληλα, οι Scope και R&I διατηρούν θετικό outlook.
Επομένως, η "ετυμηγορία" της DBRS έχει περισσότερο τη σημασία ενός τεστ εμπιστοσύνης παρά μιας απλής αλλαγής στην κλίμακα αξιολόγησης.
