Αισθητή κάμψη αναμένεται να παρουσιάσει η ευρωπαϊκή ελαιοπαραγωγή τη σεζόν 2025/2026, καθώς οι κλιματικές συνθήκες ανατρέπουν τα δεδομένα της προηγούμενης περιόδου. Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγροτικών αγορών το 2026, η συνολική παραγωγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα υποχωρήσει κατά 5%, αγγίζοντας τους 2,1 εκατομμύρια τόνους, αν και παραμένει κατά 9% υψηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Το πλήγμα για την Ελλάδα προβλέπεται ιδιαίτερα βαρύ, καθώς η χώρα μας αναμένεται να καταγράψει διψήφια πτώση 18% στην παραγωγή της σε σύγκριση με την περίοδο 2024/2025.
Η εικόνα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης
Η αρνητική αυτή τάση επηρεάζει και την κορυφαία παραγωγό, την Ισπανία. Οι υπερβολικές βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν στις αρχές του 2026 στο νότιο τμήμα της χώρας δυσκόλεψαν τη συγκομιδή, οδηγώντας σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων στους 1,3 εκατομμύρια τόνους, μέγεθος μειωμένο κατά 9% σε ετήσια βάση.
Στον αντίποδα, υπάρχουν και θετικές εξαιρέσεις:
-
Ιταλία: Λόγω του φαινομένου της εναλλασσόμενης καρποφορίας των ελαιώνων (alternate bearing), η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί κατά 31% σε ετήσια βάση, στηρίζοντας τη συνολική εικόνα της ΕΕ.
-
Πορτογαλία: Προβλέπεται οριακή άνοδος κατά 1%, καθώς οι αγροοικολογικές συνθήκες δεν την επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό.
Η «προέλαση» της Τυνησίας και οι εμπορικές ροές
Παρά τη μείωση της παραγωγής, οι εξαγωγές της ΕΕ εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους, σημειώνοντας άνοδο 6% και φτάνοντας τους 794.000 τόνους. Παρατηρείται έντονη κινητικότητα προς την Κίνα, η οποία διπλασίασε τις εισαγωγές της μέχρι τον Μάρτιο του 2026, καθώς και αυξημένες αποστολές προς τη Βραζιλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία. Αντίθετα, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κινήθηκαν πτωτικά.
Σε επίπεδο κρατών-μελών, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στις εισαγωγές ανάμεσα σε Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία, ενώ στις εξαγωγές κατέχει τη δεύτερη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο μετά την Πορτογαλία.
Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές της ΕΕ από τρίτες χώρες αναμένεται να κάνουν άλμα 24% φτάνοντας στους 223.000 τόνους. Η έκθεση εντοπίζει ως βασική αιτία τη διαθεσιμότητα του φθηνότερου τυνησιακού ελαιολάδου.
«Η Τυνησία παραμένει ο βασικός προμηθευτής της Ένωσης και αναμένεται να καλύψει το έλλειμμα που θα προκύψει από τη χαμηλότερη παραγωγή στην Ισπανία.»
Η πορεία των τιμών και η κατανάλωση
Οι τιμές του ελαιολάδου, μετά από μια σταθεροποίηση το 2025/2026, άρχισαν να υποχωρούν ξανά από τα τέλη Απριλίου. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η τιμή του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου από τα 4,27 ευρώ/κιλό τον Οκτώβριο του 2025 και το αποκορύφωμα των 4,57 ευρώ/κιλό τον Δεκέμβριο, υποχώρησε στα 3,97 ευρώ/κιλό στις αρχές Ιουνίου του 2026.
Η κατανάλωση στην ΕΕ θα ακολουθήσει την πτώση της παραγωγής, επιστρέφοντας στον πενταετή μέσο όρο των 1,4 εκατομμυρίων τόνων. Η Ελλάδα, πάντως, θα καταγράψει τη μεγαλύτερη μείωση στην κατά κεφαλήν κατανάλωση ελαιολάδου για το 2025/2026 σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.
Προσδοκίες για τη σοδειά 2026/2027
Οι ελπίδες των παραγωγών μετατίθενται πλέον στην επόμενη εμπορική περίοδο (2026/2027), καθώς οι οιωνοί είναι θετικοί.
«Αναμένονται ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες και επαρκής διαθεσιμότητα νερού κατά την περίοδο της ανθοφορίας των ελαιώνων, γεγονός που δημιουργεί θετικές προοπτικές για μια πλούσια συγκομιδή, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα εκδηλωθούν ακραία καιρικά φαινόμενα»
Αυτή η προσδοκία για μια ιδιαίτερα καλή μελλοντική συγκομιδή αποτελεί και τον βασικό λόγο για τον οποίο οι τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά δέχονται πιέσεις υποχώρησης το τελευταίο διάστημα.