Έτοιμη να παρέμβει απέναντι σε «κερδοσκοπικές και μη φυσιολογικές κινήσεις» στις αγορές δηλώνει η κυβέρνηση της Ιαπωνίας, μετά την αιφνιδιαστική ενίσχυση του γεν που επανέφερε στο προσκήνιο τα σενάρια νομισματικής παρέμβασης.
Η δήλωση ήρθε σε μια περίοδο έντονης αναταραχής, καθώς τόσο το ιαπωνικό νόμισμα, όσο και τα κρατικά ομόλογα δέχονται πιέσεις, λόγω των ανησυχιών ότι η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης, σε συνδυασμό με τον αργό ρυθμό αύξησης επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, θα οδηγήσει σε αυξημένο δανεισμό και επίμονα υψηλό πληθωρισμό.
Το γεν είχε διολισθήσει κοντά στο ψυχολογικό όριο των 160 έναντι του δολαρίου, πριν σημειώσει αιφνίδια άνοδο την Παρασκευή, εξέλιξη που οι αγορές συνέδεσαν με κινήσεις επιτοκιακού ελέγχου από τη Fed της Νέας Υόρκης και με αυξημένες πιθανότητες συντονισμένης παρέμβασης ΗΠΑ-Ιαπωνίας.
Αδύναμο γεν, πολιτικό κόστος
Η αποδυνάμωση του γεν αποτελεί πλέον σοβαρό πονοκέφαλο για τους Ιάπωνες αρμόδιους για τη χάραξη πολιτικής, καθώς εντείνει το κόστος εισαγωγών και πιέζει τα νοικοκυριά μέσω υψηλότερου πληθωρισμού. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει εκτεταμένο πακέτο στήριξης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ενώ έχει δεσμευθεί και για διετή αναστολή του φόρου κατανάλωσης στα τρόφιμα.
Η συγκεκριμένη εξαγγελία, ωστόσο, προκάλεσε έντονη άνοδο των αποδόσεων των ιαπωνικών ομολόγων, αυξάνοντας το κόστος εξυπηρέτησης του ήδη διογκωμένου δημόσιου χρέους. Η πίεση στις αγορές εντάθηκε μετά την απόφαση για πρόωρες εκλογές τον Φεβρουάριο, με στόχο την ανανέωση της πολιτικής εντολής για πιο επιθετική δημοσιονομική στρατηγική.
Παρά τις ανησυχίες, η κυβέρνηση επιμένει ότι μπορεί να χρηματοδοτήσει τις φορολογικές ελαφρύνσεις χωρίς νέα έκδοση χρέους.
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας στο προσκήνιο
Η κεντρική τράπεζα έχει δηλώσει έτοιμη να συνεργαστεί στενά με την κυβέρνηση για να περιορίσει απότομες αυξήσεις στις αποδόσεις, ακόμη και μέσω έκτακτων αγορών ομολόγων. Οι κινήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το ζήτημα της σταθερότητας των αγορών εξελίσσεται σε κεντρικό θέμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Ορισμένα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν προτείνει τη χρήση αποθεμάτων που διατηρούνται για νομισματικές παρεμβάσεις ή την αξιοποίηση των μεγάλων χαρτοφυλακίων ETFs που διακρατεί η Τράπεζα της Ιαπωνίας, ώστε να χρηματοδοτηθούν φορολογικές μειώσεις. Η ιδέα, ωστόσο, αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα από την κυβερνητική συμμαχία.
Κυβερνητικά στελέχη προειδοποιούν ότι η ρευστοποίηση τέτοιων αποθεμάτων θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αναταραχή στις αγορές, να πλήξει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και να οδηγήσει σε περαιτέρω αποδυνάμωση του γεν.
Εύθραυστη ισορροπία
Η Ιαπωνία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια λεπτή ισορροπία: από τη μία, η ανάγκη στήριξης της οικονομίας και των νοικοκυριών, από την άλλη, ο κίνδυνος απώλειας της εμπιστοσύνης των αγορών.
Μένει να διαπιστωθεί αν οι προειδοποιήσεις προς τους κερδοσκόπους θα αρκέσουν ή αν θα χρειαστούν πιο άμεσες παρεμβάσεις, με το γεν και τα ομόλογα να παραμένουν στο επίκεντρο της προσοχής.