Σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο ενεργειακής αβεβαιότητας εισέρχεται η Ευρώπη με τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην αγορά του φυσικού αερίου, να απειλούν να ξεπεράσουν τα όρια του φετινού χειμώνα και να μεταφερθούν βαθιά μέσα στο 2027.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιδιαίτερα δυσμενή συγκυρία, καθώς ξεκινά η χειμωνιάτικη περίοδο αυξημένης κατανάλωσης με τα αποθέματα φυσικού αερίου να είναι στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013, ενώ την ίδια στιγμή διεθνής αγορά LNG εξακολουθεί να στερείται σημαντικές ποσότητες από τον Περσικό Κόλπο.
Τον κίνδυνο αυτό αναδεικνύει η νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Global Gas Security Review 2026, που ενσωματώνει τις τελευταίες προβλέψεις για την αγορά φυσικού αερίου.
Η Ευρώπη μπαίνει στον χειμώνα με άδειες αποθήκες
Για την Ευρώπη, το 2027 διαμορφώνεται έτσι ως χρονιά μεγάλων ενεργειακών προκλήσεων: Θα πρέπει να καλύψει τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο, να αναπληρώσει τις αποθήκες της και ταυτόχρονα να αποφύγει μια νέα έκρηξη τιμών σε περίπτωση που οι γεωπολιτικές διαταραχές συνεχιστούν.
Η προσομοίωση του IEA αποτυπώνει το μέγεθος του κινδύνου. Εφόσον οι διαταραχές στις ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχιστούν και οι θερμοκρασίες κινηθούν χαμηλότερα από τον μέσο όρο, τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κάτω από το 10% της συνολικής χωρητικότητας των αποθηκών έως το τέλος Μαρτίου 2027.
Ένα τέτοιο επίπεδο θα άφηνε την ευρωπαϊκή αγορά εξαιρετικά εκτεθειμένη σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή. Ο IEA επισημαίνει ότι όταν τα αποθέματα πέφτουν κάτω από το 30% της χωρητικότητας, μειώνεται και η δυνατότητα άντλησης αερίου από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο αδειάζουν οι αποθήκες, τόσο δυσκολότερη γίνεται η αξιοποίησή τους για την κάλυψη αιχμών της ζήτησης.
Ακόμη και αν ο χειμώνας ολοκληρωθεί χωρίς ακραίες ελλείψεις, το πρόβλημα δεν θα εξαφανιστεί. Η Ευρώπη θα πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματά της κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2027, αγοράζοντας μεγάλες ποσότητες σε μια αγορά που ενδέχεται να παραμένει σφιχτή. Έτσι, η πίεση δεν αφορά μόνο τις τιμές του φετινού χειμώνα, αλλά και το κόστος προμήθειας για την επόμενη περίοδο θέρμανσης.
Σε υψηλό τετραετίας οι τιμές
Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου προεξοφλεί ήδη ότι η ενεργειακή αναταραχή δεν θα περιοριστεί στον φετινό χειμώνα, αλλά θα αφήσει ισχυρό αποτύπωμα και το 2027. Οι τιμές κινούνται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση που ξέσπασε πριν από τέσσερα χρόνια, ενώ οι ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών αποτυπώνονται πλέον και στις μακροπρόθεσμες τοποθετήσεις των επενδυτών.
Ενδεικτική είναι η ανατροπή στη διάρθρωση των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης: τα συμβόλαια παράδοσης Μαΐου 2027 διαπραγματεύονται ακριβότερα από εκείνα του Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς. Η αγορά αποδίδει, έτσι, υψηλότερο κόστος στην άμεση μεταβατική περίοδο μετά τον χειμώνα, όταν η Ευρώπη θα πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματά της, παρά στο τέλος του επόμενου έτους.