Με ένα επικίνδυνα μικρό ενεργειακό «μαξιλάρι» οδεύει η Ευρώπη προς τον χειμώνα, καθώς οι αποθήκες φυσικού αερίου έχουν γεμίσει μόνο στο 63% (χαμηλότερα επίπεδα 13ετίας) και απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα ασφαλείας του 80%.
Ένας ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να επιταχύνει την άντληση φυσικού αερίου από τις αποθήκες και να υποχρεώσει την Ευρώπη να αναζητήσει πρόσθετα φορτία LNG σε μια ήδη ανταγωνιστική αγορά. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το χαμηλό αρχικό απόθεμα λειτουργεί πολλαπλασιαστικά: όσο μικρότερο είναι το «μαξιλάρι», τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για νέες εισαγωγές και τόσο μεγαλύτερη η έκθεση στις διεθνείς τιμές.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένας νέος κύκλος πιέσεων στην αγορά φυσικού αερίου, με άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στο ενεργειακό κόστος των ευρωπαϊκών οικονομιών, αλλά και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ανησυχία για εκτόξευση των τιμών είναι έκδηλη και προέρχεται από τα χείλη έγκυρων αναλυτών, όπως της Goldman Sachs, που εκτιμούν ότι το συμβόλαιο TTF Δεκεμβρίου 2026 θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εφόσον οι ενεργειακές εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή αποκατασταθούν μόνο σταδιακά έως το 2027.
Η εκτίμηση αφορά ένα δυσμενές σενάριο για την ευρωπαϊκή αγορά, με τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα περιορισμένα φορτία LNG να παραμένει ιδιαίτερα έντονος. Η συγκεκριμένη εκτίμηση είναι περίπου 110% υψηλότερη από το βασικό σενάριο της Goldman Sachs, το οποίο τοποθετεί την τιμή στα 50 ευρώ/MWh.
Η απόσταση μεταξύ των δύο σεναρίων αναδεικνύει το μέγεθος του κινδύνου που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ιδιαίτερα εάν οι περιορισμοί στις ροές LNG από τη Μέση Ανατολή παραταθούν και μέσα στο 2027.
Το Ορμούζ απειλεί να ξαναγράψει την εξίσωση του LNG
Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, όπου η γεωπολιτική κρίση και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχουν διαταράξει τις ροές LNG από τον Περσικό Κόλπο, με το Κατάρ να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Πρόκειται για εξέλιξη ιδιαίτερα κρίσιμη για την Ευρώπη, καθώς το LNG έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε βασικό πυλώνα της ενεργειακής της ασφάλειας.
Οποιαδήποτε καθυστέρηση ή απώλεια φορτίων από το Κατάρ και την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου δημιουργεί ένα κενό που δεν είναι εύκολο να καλυφθεί άμεσα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επιστροφή των αποθηκών προς το 80% θεωρείται εφικτός μεν αλλά δύσκολος στόχος δε.
Αγώνας δρόμου
Από το 63% μέχρι το 80% μεσολαβεί μια σημαντική απόσταση και η κάλυψή της απαιτεί συνεχείς εισαγωγές και υψηλούς ρυθμούς αποθήκευσης κατά τους επόμενους μήνες. Είναι πρόδηλο, λοιπόν, πως η Ευρώπη βρίσκεται έτσι μπροστά σε έναν αγώνα δρόμου, προκειμένου να γεμίσει τις αποθήκες της, να εξασφαλίσει επαρκή φορτία LNG και ταυτόχρονα να περιορίσει την έκθεσή της στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Με βάση τα τωρινά δεδομένα, το σημαντικότερο πρόβλημα καταγράφεται στη δυτική Ευρώπη. Ειδικότερα στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη χωρητικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι εγκαταστάσεις είναι γεμάτες περίπου κατά το ήμισυ. Επίσης στο Βέλγιο τα επίπεδα βρίσκονται στο 51% και στην Ολλανδία στο 45%.