Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με τους οικονομολόγους και τις χρηματοπιστωτικές αγορές να διαμορφώνουν εκ διαμέτρου αντίθετες προσδοκίες για το μέλλον της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, η συντριπτική πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε ακόμη μία, τελευταία αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης. Η κίνηση αυτή θα διαμορφώσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, επίπεδο στο οποίο οι αναλυτές αναμένουν ότι θα παραμείνει καθ’ όλη τη διάρκεια του 2027.
Στον αντίποδα, οι αγορές προεξοφλούν μια σαφώς πιο επιθετική πορεία, τιμολογώντας περίπου τρεις επιπλέον αυξήσεις μέχρι τα μέσα του επόμενου έτους. Η απόκλιση αυτή αναδεικνύει τη δύσκολη εξίσωση που καλείται να λύσει η κεντρική τράπεζα.
Το πετρέλαιο και η κρίση στη Μέση Ανατολή τροφοδοτούν την αβεβαιότητα
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αποτελεί τον κεντρικό παράγοντα ανησυχίας, προκαλώντας νέα αναστάτωση στις ενεργειακές αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ξανά προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο εκτοξεύεται σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2023.
Παρά τον αυξημένο πληθωρισμό, ο οποίος βρίσκεται σε υψηλό τριών ετών, τα στελέχη της ΕΚΤ συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι οι μεσοπρόθεσμες προσδοκίες δεν έχουν μεταβληθεί, ούτε έχουν επηρεαστεί οι μισθολογικές απαιτήσεις. Σχεδόν κανένας από τους ερωτηθέντες στην έρευνα δεν εντοπίζει ενδείξεις ότι οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές προετοιμάζονται για ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις, ενώ η πλειονότητα εμφανίζεται μόνο ελαφρώς ανήσυχη για δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω των μισθών.
Διχασμένη η ΕΚΤ για τα επόμενα βήματα
Παρά την επικρατούσα ψυχραιμία, ορισμένοι αξιωματούχοι εμφανίζονται πιο θορυβημένοι. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, δήλωσε στο Bloomberg ότι είναι «κρίσιμο» να αποτραπούν έγκαιρα οι δευτερογενείς επιπτώσεις.
«Η ΕΚΤ πιθανότατα θα παρουσιάσει μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης ως ένα αναγκαίο βήμα. Ωστόσο, μάλλον θα αποφύγει να δώσει σήμα στις αγορές για μια ακόμη αύξηση, διατηρώντας την έμφαση στην εξάρτηση από τα οικονομικά δεδομένα», ανέφερε ο Κεν Ίγκαν, διευθυντής Kroll Bond Rating Agency Europe.
Σε αντίθετη κατεύθυνση, ορισμένοι διοικητές κεντρικών τραπεζών θεωρούν ότι η σύσφιξη πρέπει να συνεχιστεί:
-
Ο Γκεντιμίνας Σίμκους (Λιθουανία) δήλωσε ότι μια αύξηση την επόμενη εβδομάδα «δεν θα είναι αρκετή».
-
Ο Ντιμίταρ Ράντεφ (Βουλγαρία) χαρακτήρισε ενεργές για πιθανή αύξηση τόσο τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου όσο και αυτή του Δεκεμβρίου.
Ανθεκτική οικονομία και αναβάθμιση προβλέψεων
Η οικονομία της Ευρωζώνης έχει αποδειχθεί αρκετά ανθεκτική ώστε να αντέξει τις αυστηρότερες νομισματικές συνθήκες. Η παραγωγή αυξήθηκε περισσότερο από το αναμενόμενο το δεύτερο τρίμηνο, ενώ οι επιχειρηματικές έρευνες δείχνουν ισχυρή δυναμική.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η ΕΚΤ θα αναθεωρήσει ανοδικά την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη το 2026, ενώ οι μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις για την οικονομία και τον πληθωρισμό αναμένεται να παραμείνουν αμετάβλητες.
Ωστόσο, η επίτευξη αυτού του σεναρίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στρατιωτική αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
«Τα Στενά του Ορμούζ έχουν γίνει ο παράγοντας-κλειδί για τις μελλοντικές αποφάσεις της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ μπορεί να αγνοήσει ένα προσωρινό ενεργειακό σοκ. Δεν μπορεί όμως να αγνοήσει ένα σοκ που διαρκεί», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Ντένις Σεν, λέκτορας Τεχνικού Πανεπιστημίου Βερολίνου