Αγορές

ΔΝΤ/Γκεοργκίεβα: Η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται επικίνδυνα από το AI


Η παγκόσμια οικονομία έχει αποκτήσει μια επικίνδυνη εξάρτηση από την επενδυτική έκρηξη στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία λειτουργεί πλέον ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί νέες εστίες συστημικού κινδύνου. Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποιώντας ότι μια απότομη απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στις αγορές και να ανακόψει τη δυναμική της διεθνούς οικονομίας.

Μιλώντας στο CNBC, στο περιθώριο της συνόδου της ASEAN στις Φιλιππίνες, η επικεφαλής του Ταμείου περιέγραψε ένα εύθραυστο αναπτυξιακό μοντέλο, το οποίο στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στις προσδοκίες γύρω από τον συγκεκριμένο κλάδο. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε, η παγκόσμια οικονομία μοιάζει να ισορροπεί στο «ένα πόδι του AI», γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε μια ενδεχόμενη ανατροπή του επενδυτικού κλίματος.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η κυκλική χρηματοδότηση που αναπτύσσεται μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου. Επενδυτικά κεφάλαια διοχετεύονται σε εταιρείες τεχνολογίας, οι οποίες με τη σειρά τους επιστρέφουν σημαντικό μέρος αυτών των χρημάτων στην αγορά μέσω παραγγελιών εξοπλισμού, μικροεπεξεργαστών και υπηρεσιών. Το μέγεθος αυτών των συναλλαγών έχει ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, ενώ περίπου τα δύο τρίτα χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν δυνητικά επικίνδυνο μηχανισμό αλληλεξάρτησης. Όσο οι επενδύσεις και οι παραγγελίες αυξάνονται, ενισχύονται οι αποτιμήσεις και οι προσδοκίες. Σε περίπτωση όμως που η χρηματοδότηση περιοριστεί ή οι εμπορικές αποδόσεις αποδειχθούν κατώτερες των προβλέψεων, ο ίδιος μηχανισμός μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα, μεταφέροντας τις πιέσεις από τις εταιρείες τεχνολογίας στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο κίνδυνος εντείνεται σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων, όπου το εταιρικό χρέος είναι ακριβότερο.

Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η Nvidia, η οποία έχει χάσει πάνω από 1 τρισ. δολάρια σε χρηματιστηριακή αξία μέσα στις τελευταίες εβδομάδες. Οι αναταράξεις γύρω από την ηγεσία της εταιρείας πυροδότησαν ρευστοποιήσεις στις μετοχές τεχνολογίας, ενώ αναλυτές της UBS προειδοποιούν ότι μια πιθανή περιστολή της χρηματοδότησής της θα μπορούσε να στερήσει τουλάχιστον 50 δισ. δολάρια ρευστότητας από το σύστημα.

Η ανάπτυξη, οι αποτιμήσεις και ο κίνδυνος της διόρθωσης

Η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από τον συγκεκριμένο επενδυτικό κύκλο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος του στις προβλέψεις του ΔΝΤ. Η δυναμική του κλάδου αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την αναθεώρηση της εκτίμησης περί ανάπτυξης 3,1% το 2026, αντισταθμίζοντας τις αρνητικές επιδράσεις από την ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις.

Την ίδια στιγμή, η νέα τεχνολογία αναμένεται να επηρεάσει έως και το 40% της παγκόσμιας απασχόλησης, ενώ εκτιμάται ότι αντιστοιχεί ήδη έως και στο 80% της πρόσφατης δυναμικής των διεθνών εξαγωγών. Τα μεγέθη αυτά αποτυπώνουν το εύρος της οικονομικής επίδρασης, αλλά και το μέγεθος του πλήγματος που θα μπορούσε να προκαλέσει μια απότομη αναθεώρηση των προσδοκιών.

Η Γκεοργκίεβα δεν αποκλείει διορθώσεις στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις, επισημαίνοντας ότι οι προσδοκίες των αγορών έχουν σε αρκετές περιπτώσεις προηγηθεί των πραγματικών και μετρήσιμων αποτελεσμάτων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα μπορούν να δικαιολογήσουν τις υψηλές αποτιμήσεις και τις προσδοκίες που έχουν οικοδομηθεί γύρω από αυτές.

Στο δυσμενές σενάριο που εξετάζει το ΔΝΤ, μια σημαντική διάψευση των προσδοκιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση έως και 20% των αμερικανικών μετοχών μέσα στο έτος, με το πλήγμα να μεταφέρεται σταδιακά και στην πραγματική οικονομία. Η σωρευτική απώλεια για το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να φτάσει το 1,1% έως το 2028.

Παρά τις αναταράξεις, η επικεφαλής του ΔΝΤ χαρακτήρισε τις πρόσφατες πιέσεις ελεγχόμενες, χωρίς ωστόσο να υποβαθμίσει τους κινδύνους. Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για την αποτίμηση των αντοχών του κλάδου, καθώς στο προσκήνιο βρίσκονται τα αποτελέσματα της Nvidia και η σχεδιαζόμενη εισαγωγή της Anthropic στις αγορές.

Διαβαστε επισης