Η επιστροφή στη σκληρή πραγματικότητα είναι πλέον γεγονός για εκατομμύρια οδηγούς, αγρότες και επαγγελματίες. Η οριστική κατάργηση της κρατικής επιδότησης των 15 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία εφαρμόστηκε από την 1η Ιουλίου, οδήγησε την τιμή του diesel να προσεγγίζει έντονα τα 1,75 ευρώ το λίτρο, από το ψυχολογικό όριο του 1,55 ευρώ όπου βρισκόταν προηγουμένως.
Το μέτρο είχε θεσπιστεί από την κυβέρνηση ως έκτακτο ανάχωμα για την απορρόφηση των κραδασμών από την πρόσφατη ενεργειακή κρίση και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, όμως το οικονομικό επιτελείο έκρινε ότι οι συνθήκες επιτρέπουν πλέον την επαναφορά στην κανονικότητα. Αν και τις πρώτες δύο με τρεις ημέρες η αύξηση δεν φάνηκε, λόγω των αποθεμάτων που είχαν αγοραστεί με την επιδότηση, πλέον η επιβάρυνση αποτυπώνεται καθαρά στις αντλίες.
Η απορρόφηση της κρατικής ενίσχυσης και οι αποκλίσεις
Βάσει των επίσημων στοιχείων από το Παρατηρητήριο Τιμών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης, κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής του μέτρου η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώθηκε στα 1,648 ευρώ ανά λίτρο.
«Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η αγορά κατάφερε να απορροφήσει το 74% της επιβάρυνσης που θα άφηνε πίσω της η κατάργηση της έκπτωσης.»
Αντί για άμεση άνοδο 15 λεπτών, η επίσημη μέση τιμή αυξήθηκε αρχικά κατά μόλις 4 λεπτά. Παρά τη στατιστική αυτή καταγραφή, η εικόνα παρουσιάζει έντονες γεωγραφικές αποκλίσεις:
-
Αστικά κέντρα (Αθήνα - Θεσσαλονίκη): Ο ισχυρός ανταγωνισμός συγκράτησε το diesel κάτω από το 1,70 ευρώ σε αρκετά πρατήρια.
-
Περιφέρεια, εθνικοί άξονες και νησιά: Το αυξημένο μεταφορικό κόστος ώθησε την τιμή σταθερά πάνω από τα 1,75 ευρώ, αγγίζοντας σε πολλές περιπτώσεις και τα 1,80 ευρώ.
Ελεύθερη αγορά χωρίς πλαφόν και η εικόνα στα υπόλοιπα καύσιμα
Η ανησυχία για την πορεία των τιμών εντείνεται, καθώς η 1η Ιουλίου έφερε και την άρση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηρίων, το οποίο ίσχυε για την αποφυγή φαινομένων αισχροκέρδειας. Πλέον, η διαμόρφωση των τιμών αφήνεται πλήρως στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς.
Σχετικά με τα υπόλοιπα καύσιμα, η βενζίνη παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ελαφρώς κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ, ενώ το υγραέριο κίνησης διατηρείται ως η πιο οικονομική επιλογή, με τη μέση τιμή του να κινείται λίγο κάτω από το 1 ευρώ.
Οι διεθνείς ισορροπίες και το μέλλον του Brent
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι εάν το αργό πετρέλαιο συνεχίσει την πτωτική του πορεία λόγω της παγκόσμιας υπερπροσφοράς, οι τιμές στην αντλία θα μπορούσαν να ισορροπήσουν και να υποχωρήσουν ξανά προς το 1,60 ευρώ, αν και το χρονοδιάγραμμα παραμένει άγνωστο. Προς το παρόν, η αποκλιμάκωση του Brent στα επίπεδα προ της έντασης στον Περσικό Κόλπο δεν έχει περάσει με τον ίδιο ρυθμό στην ελληνική αγορά.
«Η αυξημένη ζήτηση λόγω της θερινής περιόδου και της τουριστικής κίνησης στη Μεσόγειο λειτουργεί ως παράγοντας διατήρησης των τιμών.»
Εφόσον δεν υπάρξουν νέες γεωπολιτικές ανατροπές, το βασικό σενάριο τοποθετεί την τιμή του Brent μεταξύ 60 και 80 δολαρίων το βαρέλι. Ωστόσο, η ανάγκη αναπλήρωσης στρατηγικών αποθεμάτων σε μεγάλες οικονομίες ή η ανάκαμψη της ζήτησης στην Ασία ενδέχεται να καθυστερήσουν την υποχώρηση των τιμών, σε μια αγορά που παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.