Sofokleousin.gr
Νώντας Χαλδούπης
Νώντας Χαλδούπης
Email me

Χαφιέδες ή προστάτες του δημόσιου συμφέροντος;

Δημοσιεύθηκε: 10 Φεβρουαρίου 2018, 13:08

Χαφιέδες ή προστάτες του δημόσιου συμφέροντος;
Σχετικά tags

Το έχουμε δει πολλές φορές σε ταινίες του Χόλιγουντ: ένας μαφιόζος συλλαμβάνεται για κάποιο αδίκημα, ή προσφεύγει στις αρχές επειδή μεταμελήθηκε, ή επειδή «τα έσπασε» με τη συμμορία του.

Με αντάλλαγμα μια καλή ποινική μεταχείριση, εντάσσεται σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων και καταθέτει όσα γνωρίζει για τη δράση της συμμορίας του. Σε άλλες ταινίες το δίκαιο θριαμβεύει και οι κακοί πάνε στη φυλακή, σε άλλες βρίσκουν τον προστατευόμενο μάρτυρα και τον καθαρίζουν πριν τη δίκη.

Όσοι για οποιοδήποτε λόγο καταθέτουν στοιχεία για τη δίωξη συμμοριών του κοινού ποινικού εγκλήματος, ή για τους λεγόμενους εγκληματίες του «λευκού κολλάρου» (οικονομικό έγκλημα/διαφθορά) είναι πολύτιμοι προστάτες του δημοσίου συμφέροντος και πρέπει να προστατεύονται αποτελεσματικά από τις αρχές.

Αν θριαμβεύσει η ομερτά, αν οι προστατευόμενοι μάρτυρες εκλαμβάνονται από την κοινωνία σαν επικίνδυνοι, χειραγωγούμενοι ή εξωνημένοι χαφιέδες, αν το πλέγμα προστασίας που τους παρέχεται είναι διάτρητο, μια κοινωνία προσφέρει την καλύτερη υπηρεσία σε όσους εργάζονται για την καταστροφή της.

Ας θυμηθούμε για λίγο μια από τις μεγαλύτερες υποθέσεις οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος, που ήλθε στο φως τα τελευταία χρόνια, ασχέτως αν η τιμωρία των υπευθύνων ήταν μάλλον αδικαιολόγητα επιεικής.

Όλοι είχαμε την υποψία ότι κάτι σάπιο υπήρχε στο κύκλωμα των δημοσίων έργων, αλλά ποτέ οι αρχές δεν είχαν καταφέρει ένα σοβαρό χτύπημα σε όσους νόθευαν τον υγιή ανταγωνισμό για να διασπαθίζουν δημόσιους πόρους.

Μέχρι που, στο πλαίσιο έρευνας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, μία από τις κατασκευαστικές εταιρείες, που εμπλεκόταν στο καρτέλ των δημοσίων έργων, αποφάσισε να μιλήσει στην Επιτροπή και να δώσει πολύτιμα στοιχεία, για να εξασφαλίσει επιεική μεταχείριση, όπως προβλέπει ο νόμος.

Για τους μετέχοντες στο καρτέλ, αυτοί που μίλησαν ήταν προδότες, χαφιέδες, «αρουραίοι» (“rats”, στην αμερικανική αργκό του υποκόσμου).

Για όλους τους υπόλοιπους, είναι σωτήρες: όχι μόνο επειδή για πρώτη φορά τιμωρήθηκαν οι εταιρείες που εμπλέκονται σε ένα καρτέλ με εξόχως αντικοινωνική δράση, αλλά και επειδή δημιουργήθηκε ένα σοβαρό προηγούμενο, για να πάψουν να αισθάνονται ασφαλείς όσοι σκεφθούν να επιχειρήσουν ανάλογες παράνομες συμπράξεις στο μέλλον.

Στο σκάνδαλο της Novartis, όπου εφαρμόζεται βεβαίως το ποινικό δίκαιο και όχι το δίκαιο για τον ανταγωνισμό, δοκιμάζεται για πρώτη φορά το καθεστώς προστασίας των whistleblowers, όπως καθιερωθεί διεθνώς να ονομάζονται όσοι συνεργάζονται με τις αρχές για να καταγγείλουν υποθέσεις διαφθοράς.

Ένα καθεστώς που, με μεγάλη απροθυμία και χωρίς πολλά… ταρατατζούμ καθιερώθηκε από την κυβέρνηση Σαμαρά το 2014 επειδή το επέβαλε η τρόικα των δανειστών, ελπίζοντας ότι κάτι θα πρόσφερε στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, που έπαιξε μεγάλο ρόλο στην οικονομική κατάρρευση της χώρας.

Ήδη, οι αμερικανικές αρχές, που έχουν μεγάλη εμπειρία στη σοβαρή παροχή προστασίας σε μάρτυρες, «ξεκλείδωσαν» το σκάνδαλο Novartis, χάρη στις καταθέσεις τριών μαρτύρων, που τέθηκαν σε πραγματικά ασφαλές καθεστώς προστασίας. «Ξεκλείδωσαν», βεβαίως, όχι την ενδεχόμενη εμπλοκή πολιτικών προσώπων στο σκάνδαλο, αλλά τις πρακτικές που ακολουθούσε η φαρμακευτική πολυεθνική για να «φουσκώνει» τεχνητά τη ζήτηση και τις τιμές των φαρμάκων της.

Οι ελληνικές αρχές περνούν τώρα το δικό τους τεστ: αφενός θα πρέπει να «φιλτράρουν» σωστά τις καταθέσεις τριών προστατευόμενων μαρτύρων, για να διαπιστώσουν πόσο κοντά στην αλήθεια βρίσκονται, αφετέρου να συνδυάσουν τις μαρτυρίες αυτές με σοβαρές έρευνες για να βρεθούν και άλλα «σκληρά» ενοχοποιητικά στοιχεία (“hard evidence” – στοιχεία για τη διακίνηση χρήματος), ώστε να τιμωρηθούν παραδειγματικά με τη νομοθεσία για το ξέπλυμα χρήματος όσοι πολιτικοί αποδειχθεί ότι είχαν συμμετοχή στο σκάνδαλο.

Το σημαντικότερο, ίσως, είναι ότι οι αρχές θα πρέπει να αποδείξουν ότι οι προστατευόμενοι μάρτυρες είναι πραγματικά ασφαλείς.

Η δοκιμασία αυτή έχει τεράστια σημασία για το μέλλον αυτής της αποδεδειγμένα διεφθαρμένης χώρας (ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, η διαφθορά βρίσκεται παντού γύρω μας από τις εφορίες και τις πολεοδομίες, ως τα μεγάλα φαγοπότια στη δημόσια υγεία, στα δημόσια έργα, στις προμήθειες των ενόπλων δυνάμεων κ.α.).

Αν η αξιοποίηση των προστατευόμενων μαρτύρων από το δικαστικό/πολιτικό σύστημα καταλήξει σε φιάσκο, χωρίς να αποδειχθούν αδικήματα και χωρίς να τιμωρηθούν ένοχοι, το κύρος ενός νέου θεσμού θα κλονισθεί. Αν, ακόμη χειρότερα, αρχίσουν να απειλούνται, να δέχονται βίαιες επιθέσεις, ή να χάνονται σε περίεργα ατυχήματα προστατευόμενοι μάρτυρες το κύρος του θεσμού θα κλονισθεί ανεπανόρθωτα και η ομερτά θα έχει θριαμβεύσει.

» Δείτε όλα τα άρθρα από ΑΠΟΨΕΙΣ - ΣΧΟΛΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΆΡΘΡΟ
 
Ακολουθήστε το Sofokleousin.gr :
NEWSLETTER Οι σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας στο email σου
Περισσότερες ειδήσεις από ΑΠΟΨΕΙΣ - ΣΧΟΛΙΑ
Τουρισμός και ελληνική κοινωνία την περίοδο 1950-1974

Τουρισμός και ελληνική κοινωνία την περίοδο 1950-1974

Ο Τουρισμός φαινόμενο που κυλάει «αυτόματα» ή «αποτέλεσμα κοινωνικής κατασκευής και κανονιστικής ρύθμισης»; Το βιβλίο του Μιχάλη Νικολακάκη «Μοντέρνα Κίρκη – Τουρισμός και ελληνική...
Η Ιταλία σε Συμπληγάδες

Η Ιταλία σε Συμπληγάδες

Δισεπίλυτο γρίφο θυμίζει η εκλογική αναμέτρηση που θα διεξαχθεί στις 4 Μαρτίου στην Ιταλία, αφού προς το παρόν κυριαρχεί η αβεβαιότητα για...
Ψευδείς Ειδήσεις: Σύνθετες πολιτικές προεκτάσεις και προκλήσεις για την ΕΕ

Ψευδείς Ειδήσεις: Σύνθετες πολιτικές προεκτάσεις και προκλήσεις για την ΕΕ

Το ζήτημα των ψευδών ειδήσεων απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα ήδη από τη δεκαετία του 1960 με τη σταδιακή ανάπτυξη των σύγχρονων μέσων...
Γερμανική περιδίνηση

Γερμανική περιδίνηση

Με την σφραγίδα του Σουλτς, αλλά χωρίς την παρουσία του μετά την αιφνιδιαστική απόσυρσή του και από τη ηγεσία του SPD και...
Ποιοί μπορούν να σταματήσουν τον πόλεμο Τούρκων και Κούρδων

Ποιοί μπορούν να σταματήσουν τον πόλεμο Τούρκων και Κούρδων

Η σύγκρουση μεταξύ της Τουρκίας και των Κούρδων έχει κλιμακωθεί από τότε που η Τουρκία εξαπέλυσε στρατιωτική επίθεση εναντίον του κουρδικού θύλακα...
Ατολμες οι τράπεζες με τα «κόκκινα» δάνεια

Ατολμες οι τράπεζες με τα «κόκκινα» δάνεια

Η χώρα ολοκληρώνει, σε λίγους μήνες, το τρίτο κατά σειρά μνημονιακό πρόγραμμα προσαρμογής, αλλά τα στοιχεία για τα προβληματικά δάνεια του τραπεζικού...
"Τι γυρεύει η Εκκλησία στο θολό «παζάρι» των συλλαλητηρίων…;;;"

"Τι γυρεύει η Εκκλησία στο θολό «παζάρι» των συλλαλητηρίων…;;;"

Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή την αναζωπύρωση των διπλωματικών κινήσεων προς επίλυση των διμερών διαφορών της Ελλάδος με το κράτος των...
Υπηρεσίες κοινής ωφέλειας: Κρατικοποίηση, ιδιωτικοποίηση ή μικτά σχήματα;

Υπηρεσίες κοινής ωφέλειας: Κρατικοποίηση, ιδιωτικοποίηση ή μικτά σχήματα;

Υπηρεσίες κοινής ωφέλειας: κρατικοποίηση, ιδιωτικοποίηση ή μικτά σχήματα Σε συνθήκες απελευθέρωσης αγορών, είναι εφικτή η πρόσβαση όλων των πολιτών σε σύγχρονα και ποιοτικά...