Sofokleousin.gr

Γαλλία: Νέος αντιτρομοκρατικός νόμος

Τα κρατικά όργανα έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζουν υπόπτους για τρομοκρατία σαν να είχαν κριθεί ένοχοι- Ανάλυση του ΕΝΑ*

Δημοσιεύθηκε: 07 Δεκεμβρίου 2017, 15:27

Γαλλία: Νέος αντιτρομοκρατικός νόμος
Σχετικά tags

Δύο χρόνια μετά τις τζιχαντιστικές επιθέσεις στο Παρίσι και τη σφαγή στο Μπατακλάν, ο Εμανουέλ Μακρόν θέτει σε εφαρμογή τον νέο αντιτρομοκρατικό νόμο της Γαλλίας, τερματίζοντας ένα καθεστώς έκτακτης ανάγκης που διήρκεσε δύο χρόνια. Με τον νόμο αυτό θεσμοποιούνται προβλέψεις της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και η γαλλική κυβέρνηση αποκτά αυξημένη διακριτική ευχέρεια ελέγχων αλλά και περιορισμών σε υπόπτους για τρομοκρατική δράση, εκτός δικαστικής διαδικασίας.

Στις 13 Νοεμβρίου 2015 τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους πραγματοποίησαν τις αιματηρότερες τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία και την Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι βομβιστικές επιθέσεις και οι εκτελέσεις στο Παρίσι και στο προάστιο Σεν Ντενί άφησαν πίσω τους 130 νεκρούς, 89 εκ των οποίων στο θέατρο Μπατακλάν, και 413 τραυματίες. Οι περισσότεροι από τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους είχαν βελγική ή γαλλική ιθαγένεια, ενώ όλοι τους ήταν βετεράνοι του πολέμου στη Συρία. Τις επιθέσεις ακολούθησε η κήρυξη τρίμηνης κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία επέτρεπε την απαγόρευση διαδηλώσεων, τη σύλληψη υπόπτων χωρίς δικαστικό ένταλμα και τον κατ’ οίκον περιορισμό τους. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης ανανεώθηκε πέντε φορές, διαρκώντας δύο ολόκληρα χρόνια, ενώ στο μεταξύ μεσολάβησαν νέες επιθέσεις στη Νίκαια αλλά και στο Βέλγιο. 

Η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης προβλέπεται από το Σύνταγμα του 1958, ωστόσο η επέκτασή της για τόσο μεγάλο διάστημα προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις εκ μέρους του προοδευτικού κόσμου και των υπερασπιστών των ατομικών δικαιωμάτων, καθώς συνεπάγεται μια κατάσταση δημοκρατικής «εξαίρεσης» και αλλοίωσης των αρχών του συνταγματικού πολιτεύματος, δυνάμει της οποίας η εκτελεστική εξουσία αναλαμβάνει οιονεί δικαστικές λειτουργίες: Τα κρατικά όργανα έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζουν υπόπτους για τρομοκρατία σαν να είχαν κριθεί ένοχοι και να τους επιβάλλουν «ποινές» περιορισμού των δικαιωμάτων τους για αόριστο χρονικό διάστημα, χωρίς να έχει προηγηθεί η νόμιμη δικαστική διαδικασία.

Ασφαλώς, οι συγκεκριμένες συνταγματικές προβλέψεις του 1958 έφεραν το αποτύπωμα της τότε συγκυρίας – επίσης έκτακτης: του πολέμου της Αλγερίας, της συστηματικής καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον γαλλικό στρατό σε έδαφος θεωρούμενο ως μητροπολιτική επικράτεια της Γαλλίας και της βαθμιαίας ενίσχυσης παρακρατικών και παραστρατιωτικών ομάδων εκείνης της εποχής, που λίγο αργότερα αποπειράθηκαν και τη δολοφονία του Σαρλ Ντε Γκωλ. Γι’ αυτόν το λόγο, τις επόμενες δεκαετίες οι σοσιαλιστές επιχείρησαν –χωρίς επιτυχία– να τροποποιήσουν αυτές τις διατάξεις, κυρίως ως προς το τμήμα τους που παρέχει αυξημένες εξουσίες στον Γάλλο Πρόεδρο, ενώ θα μπορούσε να επιδιώκεται η συγκατάθεση και άλλων ανώτερων οργάνων του κράτους.

Τι προβλέπει

Έπειτα από δύο χρόνια κατάστασης έκτακτης ανάγκης, ο νόμος Μακρόν «για την εσωτερική ασφάλεια και τον αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία», όπως ονομάζεται επίσημα, έρχεται να ενσωματώσει και να θεσμοποιήσει πτυχές αυτού του καθεστώτος: Οι κατ’ οίκον έρευνες και οι κατασχέσεις υλικού μπορούν πλέον να γίνονται με την πρωτοβουλία διοικητικής αρχής και απλή έγκριση δικαστή· οι αρχές μπορούν να προβαίνουν σε απαγόρευση απομάκρυνσης υπόπτων από την πόλη ή την περιοχή κατοικίας τους· τα διοικητικά όργανα έχουν το δικαίωμα να σφραγίζουν για έξι μήνες τόπους λατρείας αν υπάρχουν υποψίες για σχέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις – πρόβλεψη που ουσιαστικά αφορά τα μουσουλμανικά τεμένη· τέλος, διευρύνεται σημαντικά η ακτίνα στην οποία επιτρέπονται ο έλεγχος ταυτότητας και η εξακρίβωση στοιχείων πέριξ σταθμών, λιμανιών και αεροδρομίων, καθώς και η μέγιστη επιτρεπόμενη διάρκεια της διαδικασίας για κάθε άτομο (από τις έξι στις δώδεκα ώρες). Σημειώνεται ότι οι σχετικές έρευνες δείχνουν πως τέτοιοι έλεγχοι διενεργούνται συστηματικά βάσει στοιχείων εξωτερικής εμφάνισης.

Οι αντιδράσεις εκ μέρους του δικαστικού σώματος, δικηγορικών ενώσεων, καθώς και οργανώσεων υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων και το γαλλικό παράρτημα της Διεθνούς Αμνηστίας, επικεντρώνονται στη θεσμική παγίωση προβλέψεων που αφορούν ένα καθεστώς εξαίρεσης από τη δημοκρατική κανονικότητα. Είναι χαρακτηριστικό πως ο Εμανουέλ Μακρόν πήρε την πρωτοβουλία να ενημερώσει ο ίδιος το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Όσοι αντιδρούν επισημαίνουν επίσης πως ο ορισμός του υπόπτου για σχέσεις με την τρομοκρατία είναι υπερβολικά ευρύς και άρα ανοιχτός σε αυθαίρετες ερμηνείες, ενώ τονίζουν την ενισχυμένη εξουσία των διοικητικών και κρατικών αρχών έναντι των δικαστικών.

Γεγονός είναι πως η Γαλλία διέθετε από πριν τόσο ένα από τα ισχυρότερα οπλοστάσια αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας όσο και μία από τις πλέον αξιόπιστες υπηρεσίες πληροφοριών στην Ευρώπη, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις που θέτει η τρομοκρατία του ισλαμικού εξτρεμισμού. Πλέον υπάρχει ο κίνδυνος οι μηχανισμοί ασφαλείας να στραφούν στο μέλλον και σε άλλους, ασαφώς καθορισμένους, «εσωτερικούς» εχθρούς.

* Το ΕΝΑ είναι ένα ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ερευνητικό κέντρο. Αποτελεί ένα βήμα ελεύθερου διαλόγου και ένα χώρο δημιουργίας και διάδοσης εναλλακτικών ιδεών με τελικό στόχο το μετασχηματισμό τους σε εφαρμόσιμες θεωρίες και πολιτικές τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

» Δείτε όλα τα άρθρα από ΑΠΟΨΕΙΣ - ΣΧΟΛΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΆΡΘΡΟ
 
Ακολουθήστε το Sofokleousin.gr :
NEWSLETTER Οι σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας στο email σου
Περισσότερες ειδήσεις από ΑΠΟΨΕΙΣ - ΣΧΟΛΙΑ
Το μετεκλογικό σκηνικό στην Ισλανδία και τα διλήμματα του Αριστερο-Πράσινου Κινήματος

Το μετεκλογικό σκηνικό στην Ισλανδία και τα διλήμματα του Αριστερο-Πράσινου Κινήματος

Οι εκλογές της 28ης Οκτωβρίου 2017 στην Ισλανδία οδήγησαν σε μεγάλο Συνασπισμό με Πρωθυπουργό την ηγέτιδα του Αριστερο-Πράσινου Κινήματος. Αυτή εξέλιξη είναι...
Ευρωτουρκικές σχέσεις και ελληνική σκοπιά

Ευρωτουρκικές σχέσεις και ελληνική σκοπιά

Οι σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας ήταν –και παραμένουν– δύσκολες από την πρώτη μέρα που η Τουρκία υπέβαλε αίτημα ένταξης στην (τότε) ΕΟΚ...
Υγεία: Πίτα δισεκατομμυρίων θα μοιράζεται από έναν υπουργό!

Υγεία: Πίτα δισεκατομμυρίων θα μοιράζεται από έναν υπουργό!

Ένα σημαντικό τμήμα του λογαριασμού της εθνικής μας χρεοκοπίας προήλθε από το «πάρτι» σπατάλης μακράς διαρκείας στο χώρο της υγείας - ιδιαίτερα...
ΕΚΤ: Αναζητώντας την ισορροπία

ΕΚΤ: Αναζητώντας την ισορροπία

Σε ασκήσεις ισορροπίας επιδίδεται η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αφού οι πρόσφατες αποφάσεις αλλά και η ρητορική των στελεχών της –ιδιαίτερα...
Το τέλος της μεταπολεμικής Γερμανίας

Το τέλος της μεταπολεμικής Γερμανίας

Η αποσταθεροποίηση του πολιτικού συστήματος της Γερμανίας, που αποδίδεται από την πλειοψηφία των αναλυτών σε συγκυριακούς λόγους (κυρίως στο προσφυγικό), είναι την...
Παγίδα στη ρύθμιση χρεών έως 50.000 ευρώ

Παγίδα στη ρύθμιση χρεών έως 50.000 ευρώ

Διαψεύσθηκαν οι ελπίδες των επιχειρήσεων για μια αυτόματη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης μικρών χρεών (έως 50.000 ευρώ), καθώς οι τράπεζες θα έχουν δικαίωμα...
Ποιος μπορεί να μιλήσει για ασφάλεια & επιχειρησιακή συνέχεια στην Μάνδρα;

Ποιος μπορεί να μιλήσει για ασφάλεια & επιχειρησιακή συνέχεια στην Μάνδρα;

Ανέτοιμος ήταν ο μηχανισμός πρόληψης φυσικών καταστροφών και πλημμύρων μετά τις καταστροφές στην Μάνδρα Αττικής, παρά τις δηλώσεις των αρμοδίων φορέων λίγες...
Η Κομισιόν ξεπουλάει τα «ασημικά» της Ευρώπης

Η Κομισιόν ξεπουλάει τα «ασημικά» της Ευρώπης

«Εβαλαν τον Δράκουλα υπεύθυνο της τράπεζας αίματος», είχε πει η Τζάκι Ντέιβις, πρόεδρος της επιτροπής για τη διάσωση του βρετανικού συστήματος Υγείας,...